قالب وبلاگ


آتش پنهان
نگاهی به آثار و اندیشه های خلیل صارمی نایینی (ناصر) شاعر و نویسنده انقلاب و دفاع مقدس ،جانباز شیمیایی و استاد هنرهای رزمی 
نظر سنجی
نظر شما؟








گل در اشعار شاعران

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری چهارم www.pichak.net كلیك كنید

 

شاخ گل را از سراپا  چهره  تنها  نازك  است         نازك اندامی كه من دارم سراپانازك است

صائب تبریزی

 از   كوچه ای   كه   آن   گل    بی خار بگذرد         موج   لطافت   از    سر   دیوار     بگذرد

 صائب تبریزی

 گل رخان  را می‌دهد تعلیم   عاشق   پروری          گل كه بلبل را در آغوش چمن می‌پرورد

 صائب تبریزی

 شوخی   كه   گسسته  وده  پیمان   از  من         بنشست   برم   كشیده    دامان از من

 ابوالحسن فراهانی

 چون  بوی   گلی   كه   با   صبا    آمیــــــــزد         هم  با من   بود   و   هم   گریزان  از من

 ابوالحسن فراهانی

  یاد  آن  شب  كه صبا بر سر ما گل می‌ریخت         بر سر ما ز در و بام و  هوا گل می‌ریخت

 باستانی پاریزی

 زلف‌سنبل چشم نرگس،گونه گل،لب برگ‌گل         صدگلستان گل،به روی چون بهار آورده ای

 زرگر اصفهانی

 زشرم   روی   تو در  باغ ،  وقت   گل   چیدن         گل آب  گردد  و  از  دست  باغبان بچكد

 اوحدی مراغه ای

 بوی   گل   امشب ز  دود شمع می‌آید ،  مگر         بلبل اشكی برسرخاكسترپروانه ریخت؟

 حاذق گیلانی

 

گل   عزیز   است  غنیمت شمریدش  صحبت         كه به باغ آمد ازاین راه وازآن خواهد شد

 حافظ

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

 سراپایم‌چمن شد بس گل حسرت دمید از من        چه رنگارنگ گلهائی توان هر روزچیدازمن

 قصّاب كاشانی

 گل‌نداردخنده‌برلب بلبل‌خوش‌خوان‌كجا است؟         دل نگیرد را ه بستان جلوه شمشاد كو؟

 رشید یاسمی

 ای   گل   خوشبوی   اگر صد  قرن باز آید بهار         مثل من دیگر نبینی بلبل خوش گوی را

 سعدی

گل  چیست   اگر  دل   ز  غم  آزاد    نباشد؟         از گل چه  گشاید چو  دلی شاد نباشد؟

 وحشی بافقی

 گل فروش  من  كه  خواهد  گل به  بازار  آورد         باید    اوّل   تاب    غوغای   خریدار   آورد

 صرفی ساوه ای

 چو  رنگ  و  بوی  گل  و  سنبل  تو  كردم  یاد         گلم  ز   یاد    برفت    و  گلابم  از   دیده

 خواجوی كرمانی

باغبانا: گــــــــره خشم  بر  ابرو مفكـــــــــــن         خندة     مهر     بیاموز   ز    خندیدن  گل

 مهدی سهیلی

 بر تن  درید  گل  سحر  از  شوق پیــرهـــــــن         از   بلبلان  شنید   مگر   گفتگوی     تو ؟

 علی صدارت

 وفائی  نیست در گل ها بنال ای بلبل مسكین       كز این گلا پس ازماهم فراوان روید از گل ها

 شهریار

 خوش است  فصل  بهاران  به  باغ  پای  گلی         به دست بادة گلگون به سر هوای گلی

 ناصر یزدی

 رفتم  به  شهر  حافظ  و دیدم  بهـــــــــار  گل         شهر  وفا  و  خانه عشق  و   دیار   گل

 كاظم پزشكی 

 گل«گوش»بود برگ «زبان»شاخه«سرانگشت»        خود«پنجه» بود پیش نظر، برگ چناران

 مهدی سهیلی

بر لاله نگر  ، داغ به دل «جام به دست» است        اشكی به فشان یاد كن از لاله عذاران

 مهدی سهیلی

 اگر گویم  به  گل  ماند  جمال  او  خطا  باشد         كه روی گل ندارد،رنگ و بوی آن گل رو را

 رهی معیّری

 یاد آن گلشن  كه گل هر چند می‌چیدم  از آن         وقت بیرون آمدن حسرت به دامن داشتم

 فضلی گلپایگان

 از گلشن  وصالت  یك   گـــــل   نچیدم  امــــا         صد نیش خار  خوردم  از دست باغبانت

 عندلیب كاشی

 نه زیب  محفل  انســـم  نه  زینت  چمنـــــــم         من آن گلم كه نه گلچین نه باغبان دارم

 ابوالحسن ورزی

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

در   كار   گلاب  و   گل   حكم    ازلی این بود         كین شاهد بازاری و ان پرده نشین باشد

 حافظ

 قند   آمیخته   با   گل نه   علاج   دل،  است         بوسه ای   چند   برآمیز  به دشنامی چند

 حافظ

گل نعمتی   است   هدیه فرستاده از بهشت         مـــــردم   كریم تر   شود اندر   نعیم گــل

 كسائی مروزی

 ای گل فروش گل چه فروشی   برای سیم؟         وز گل عزیـــــزتر چه ستانی به سیم گـــل

 كسائی مروزی

اگرخواهی كه گل بینی رخ خود را تماشا كن         و گر میل خزان داری نگاهی جانب ما كن

 موالی تونی

 ای  گل   از   شكل تو    با ناز و خرامت گویم         هر چه گویم  همه داری ز كدامت  گویم؟

 هلالی جغتائی

 اگر   زباغ    عبادت    گلی    به    دست  آید         غنیمت است كه از عمر،ما نمانده بسی

 مهدی سهیلی

نه  گل  شناسم  و  نه باغ و  بوستان بی تو         كه   دیده   در  نگشاید  بر این و آن بی تو

 كلیم كاشانی

 از گل   فروش   لاله   رخی   لاله   می‌خرید         می گفت بی تبسّم گل خانه بی صفا است

 شیری

 دست رحمت كس نمی سازد به سوی من دراز         چون گل  پژمرده  بر  روی  مزار   افتاده ام

 صائب

 صائب امشب درچمن‌چندانكه‌خواهی‌عیش كن         روی گل واكرده اند و چشم بلبل بسته اند

 صائب

 در   عهد    جمال   تو    نگیرند   ز  گل    آب         عكس تو به هر آب كه افتاد گلاب است

 میرغروی كاشانی

 همچو   گل   می‌سوزم    از    سودای    دل         آتشی   د ر   سینه   دارم   جای    دل

 رهی معیری

 آتشم بر جان و بر لب خنده بود  از  شرم غیر         بی تو ای گل گاه پنهان گاه پیدا سوختم

 رهی معیری

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری چهارم www.pichak.net كلیك كنید

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منبع :سایت لطایف و ظرایف ادبی استاد شربیانی

خلیل صارمی نایینی «ناصر»




طبقه بندی: گل در اشعار شاعران، 
برچسب ها: گل بود به سبزه نیز اراسته شد، ostannaser، استاد نایینی،  
[ شنبه 1390/12/13 ] [ 06:08 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


الله جمیل و یُحب الجمال

لب بر لب کوزه هیچ دانی مقصود
یعنی که لبان من چولبهای تو بود

لب در اشعار شاعران

لب بر لبش نهادم و اشكم زدیده ریخت         بـــر روی  گل چو  ابر  بهاران گریستم

 اشتری

لب بر لبم  نهاد  و به  من گفت با نگاه:         اینك همان  لبی  كه  قرار  تو برده بود

 نورانی(وصال)

بوسیدن  لب  یار ، اوّل ز  دست مگذار         كاخر ملول گردی از دست و لب گزیدن

 حافظ

لبش به بوسه گرفتم شبی دراز وهنوز        چه نوشها كه به لب دارم از لب ودهنش

 فریدون توكلی

طرف باغ ولب جوی ولب جام است اینجا         ساقیا خیز كه پرهیز،حرام است  اینجا

 جامی

لب بر لبم نهاد و چو جان در تنم دمید         از جان   لطیف تر   نفس    آرمیــــده را

 گلچین ممافی

درنسبت لب توباشهد گفتگوئی است         لب   باز   كن   ببیند   كاین  گفتگو ندارد

 ضیائی سبزواری

این لب بوسه فریبی كه ترا داده  خدا         ترسم   آئینه   بدیدن  ز  تو   قانع   نشود

 صائب تبریزی

لب نهادم به لب یار و سپردم  جان را          تا به امروز بدین مرگ نمرده است كسی

 صائب تبریزی

ترك جان می‌بایدم گفتن كه این شیرین لبان      بوسه می‌بخشند امّا جان شیرین می‌برند

 فروغی بسطامی

آرزوی بوسه ازساقی نه حدچون منی است     مستم  و  با  ترس  می‌بوسم  لب پیمانه را

 كلیم كاشانی

یازلبت كنم طلب قیمت خون خویشتن         یا به تو واگذارم این جسم به خون تپیده را

 ملك الشعرای بهار

یك بوسه از رخت ده و یك بوسه از لبت         تا   هر  دو  را   چشیده  بگویم   كدام   به

 میرفندرسكی

گفت:دور‌از لب وكامم لب وكام توچه كرد؟        گفتمش: بوسه  تلخی  ز لب  جام  گرفت

 دكتر رعدی

شبی باخودترادرخلوت میخانه می‌خواهم       لبت را برلبان خویش چون پیمانه می‌خواهم

 ابوالحسن ورزی

عكس آن لبهای میگون درشراب افتاده است     حیرتی دارم كه چون آتش در آب افتاده است

 هلالی جغتائی

از بهر  بوسه ای  كه  لبت  بر  لبم دهد        جان  را  هـــزار  مرتبه بر لب رسانده است

 یگانه

صد شربت شیرین ز لبت خسته دلان را         نزدیك   لب   آرند  و    چشیدن  نگذارند

 كمال خجندی

لب بـــــــــــــر لب من نهاد و می‌گفت         جانت  چو  به  لب  رسیـد  خامــــــوش

 مولوی

 در مقام حرف مهر خاموشی بر لب زدن         تیغ را زیر سپر درجنگ پنهان كردن است

 صائب تبریزی

می توان خواند زپشت لب او  بی گفتار         سخنی چند كه در زیر لبش پنهان است

 صائب تبریزی

صدجان بهای بوسه طلب می‌كنی زخلق         دیگركسی مگر لب خندان نداشته است

 صائب تبریزی

آمدزدرم خنده به لب،بوسه طلب مست        در  دامن  پندار  مـــن  می‌زده بنشست

 لعبت والا

غیرتم  بین  كه  برآرندة  حاجات  هنـوز         از لبم نام تـــو هنگام دعا نشنیده است

 عرفی شیرازی

بگشای لب كه هرچه توگوئی چنان كنم         حكم تــــرا به سمع رضا می‌توان شنید

 بابا فغانی

اشكش  به گونه بود كه آورد سوی من         بار  دگــــــر  لبان  خود  از  بوسه  پیش

 نورانی

لیكن نداد بر لب من بوسه ز انكه یافت         در دیدگان خسته من گور عشق خویش

 نورانی

هرستم ازچشمش آیدعذرمی‌خواهدلبش      تلخی  با  دام  را  شكّر  تلافی می‌كند

 صائب تبریزی

ز حرف  شكوه  لبم بود  تیغ  زهر آلود          به  یك  تبسّم   ورزیده  شرمسارم  كرد

 صائب تبریزی

می كنی رحم به دلسوختگان ای لب یار         گر بدانی  كه  چه  مقدار   مكیدن داری

 صائب تبریزی

بوسه هرچندكه دركیش محبّت كفراست        كیست  لب های ترا بیند و طامع نشود

 صائب تبریزی

ازلب شكّرین اوبوسه به جان خریده ام         زآنكه حلاوتی بود جنس گران خریده را

 فروغی بسطامی

لب   پیمانه   اگر   بر   لب جانانه  نبود         بوسه  گاه  لب   رندان  لب پیمانه نبود

 فروغی بسطامی

جان به لب آمدولب برلب جانان نرسید         دل به جان آمد و او بر سر ناز است هنوز

 عماد خراسانی

دارد  لب   من   تشنگی بوسة  بسیار         چون   مزرعة  خشك كه دارد غم باران

 مهدی سهیلی

با لب  میگون  او   من  می‌ پرستی می‌كنم          با نگاه  مست   او بی باده مستی می‌كنم

شمیم شیرازی

خاموشی لبم  نه ز  بیداری   و    رضا   است         از چشم من ببین كه چه غوغا است در دلم

سایه

برلب من نه لب نوشین كه جان بخشم زشوق         ساغر می‌قدر این نعمت نمی داند كه چیست

رهی معیّری

لب جان پــــــــــــــرور خود را به لبم نه ز وفا         كه ترا جان به لب‌ای‌جان و مراجان به لب است

شهیاد بختیاری

صد بـــــــــــار  لب گشودم   و بیرون  نریختم         خون ها كه موج می‌زند از سینه تا لبم

عرفی شیرازی

دهان غنچه‌خوش‌باشدسحرگه‌چون شودخندان     ولی ذوقی دگر دارد لبت هنگام خندیدن

همام تبریزی

خود چه شود اگر دمی بر لب من نهی لبی          تا به لب تو بسپرم جان به لب رسیده را

طاهر

خوشا دمی كه لبم را به لب  چو جام  نهی         لبت ببوسم   و   قالب  كنم زشوق تهی

محیط قمی

جان من بسته به بوس لب جان پرور تواست        بر لبم نه لب و رحم آر كه جانم به لب است

وصال شیرازی

لب  بر  لبم  گذار   كه   جان   آیدم  به  لب         عمری است بر لب آمدن جانم آرزوست

مهرارفع جهانبانی

زیر لب  وقت  نوشتن  همه كس نقطه نهند         این عجب نقطه خال تو به بالای لب است

صبوحی

نام  هر  كس  می‌برم  جانب هر كس نگرم         بر لبم نام تو و در نظرم صورت تست

مشربی

لب های  تو ،  خضر   اگر   بدیـــــــــــــــدی         گفتی  لب  چشمه   حیات  است

سعدی

سعدی  شیرین  سخن  در  راه  عشـــــق         از  لبش   بوسی   گدائی  می‌كند

سعدی

به من دشنام زیرلب دهی هر دم نمی‌دانی         كه منهم هر نفس «قربان شوم‌ها» زیر لب دارم

نجات

تبسمی  ز  لب  دلفریب  او  دیــــــــــــــدم         كه هرچه با دل من كرد آن تبسّم كرد

وحشی بافقی

زیار لطف نهان خواستن فزون طلبی است         كه دل زیاده برد خنده‌ای كه زیر لبی است

صائب تبریزی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منبع :سایت لطایف و ظرایف ادبی استاد شربیانی

خلیل صارمی نایینی «ناصر»




طبقه بندی: لب در اشعار شاعران، 
برچسب ها: استاد نایینی، ostadnaser،  
[ شنبه 1390/12/6 ] [ 09:06 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


گیسو در اشعار شاعران

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری چهارم www.pichak.net كلیك كنید


دوش در حلقه ما قصّه گیسوی تو بود         تا دل شب سخن از سلسله موی تو بود

 

حافظ

گیسوی  تو  با  مشك  ختن بازی كرد         با  لعل  لب   تو   روح   دم  سازی   كرد

عماد فقیه 

بالای  ترا  به    سرو   كردم    نسبت         ز آن   روی سهی سرو ، سرافرازی كرد

عماد فقیه

چو گیسوی توندارد بنفشه حلقه وتاب        چو طره ای تو ندارد بنفشه چین و شكن

رهی معیّری

به سفررفتی وخوبان همه گیسوكندند       در فراق تو عجب سلسله‌ها بر هم خورد

واقف هندی

سر  حلقه   رندان   خرابات  مغان  را         اندر شكن   حلقة   گیسوی   تو    دیدم

محمد مغربی

زیر  تار  گیــــــــــــــسوی  افشان   بید           سوسن  و  مــینا  و  ناز افتاده  مست

دكتر حمیدی 

شبی آن سیاه گیسو بگشاد راز با من        كه مرا است آشنائی به سرای آرزوها

دكتر صورتگر

تابه سرسودای آن گیسوی دامنگیردارم      خاطری آزاد و پایی بسته در زنجیر دارم

پژمان بختیاری

و   آن چه     می‌گوید  نسیم   مشگبو         قصّه‌ای  از  نكهت   گیسوی  او است

دكتر رعدی

به رخ گیسو فروریزی كه دلها رابرانگیزی        ازاین بازیگری بگذر،به هر صورت دل آرایی

مهدی سهیلی

همه شب راه دلم بر خم گیسوی تو بود         آه از این راه كه باریكتر از موی تو بود

فروغی بسطامی 

شبی گیسو فرو  هشته  به  دامن         پلاسین معجر و قیرینه  گــــــرزن

منوچهری

به گیسوی توسوگند ای سرزلف قرارمن         كه می‌رقصد دلم ازرقص گیسوی تو بر دوشت

علی اكبر دلفی

یك شبی گیسوی مشكین تودیدم درخواب       خواب آن یك شبه یك عمر پریشانم كرد


شوریده شیرازی

گیسو شكست و  شد گره كار، بسته تر         كار  دل شكستة ما شد شكسته تر

اهلی شیرازی

پریشان كن سر زلف سیاهت شانه‌اش بامن      سیه زنجیر گیسو باز كن دیوانه‌اش با من

حمید نقوی

بخت بلندم آخر  سر حلقة  جنون ساخت         كان حلقه‌های گیسو شد حلقه‌های گوشم 

فروغی بسطامی

این چه تابی است كه آن حلقه گیسو دارد         كه دل اهل جهان بسته به یك مو دارد

فروغی بسطامی




ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منبع :سایت لطایف و ظرایف ادبی  زنده یاد شربیانی

خلیل صارمی نایینی«ناصر»



طبقه بندی: گیسو در اشعار شاعران، 
برچسب ها: زنده یاداستاد شربیانی، استاد نایینی، استاد منوچهری نایینی، استاد جلال بقایی نایینی، ostadnaser،  
[ شنبه 1390/11/29 ] [ 01:56 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


هو الودود


دوست

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری چهارم www.pichak.net كلیك كنید


  منم كه  دیده  به  دیدار  دوست  كردم  باز           چه شكر گویمت  ای كردگار بنده نواز

حافظ

 ازهرچه می‌رودسخن دوست خوشتر است        پیغــــام  آشنـــا نفس روح پرور است

سعدی

 گر مُخیّر بكنندم به قیامت كه چه خواهی         دوست مارا وهمه نعمت فردوس شمارا

سعدی

 عشق‌پیش ازاجلم كشت وبه مردن نگذاشت      شادازاینم كه مرادوست به دشمن نگذاشت

شوشتری

 برای  خاطر  دشمن  ز  ما  بریدی    مهر          طریق دوستی این است؟مرحباای دوست

وصال شیرازی

 خودپرستی زشما دوست پرستی از من          غم جـــان است شما را غم جانانه مرا

علی اطهری

 ز حد گذشت  جدائی میان ما ای دوست         بیا  بیا  كه  غلام  توام  بیا  ای دوست

سعدی

 هزار  سال  پس  از  مرگ من چو باز آیی         ز خاك نعره بر آرم كه مرحبا ای دوست

سعدی

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

 چو  روز  حشر  برآریم  سر  ز خواب اجل         به روی دوست شود باز چشم بستة ما

بابافغانی

 شور  بزم  دوستان از نالة گرم من است         همچو بانگ نی میان انجمن پیچیده ام

بهادر یگانه

 شرح جفای دوست نه بهر شكایت است       مقصود ذكر اوست دگرها حكایت است

فیضی تربیتی

 رفتی ز چشم و مانده به جا ماجرای تو         خالی است در دو دیده ام ای دوست جای تو

قصاب كاشانی

 بستم   دوباره  رشتة  مهر   بریده   را         دادم به دوست دست به دندان گزیده را

گلچین معانی

 ای كاروان آهسته ران كارام جانم می‌رود        وان دل كه با خود داشتم با دلستانم می‌رود

در رفتن جان ازبدن گویندهر نوعی سخن         من بادوچشم خویشتن دیدم كه جانم می‌رود

سعدی

 از در دوست چه گویم به چه عنوان رفتم         همه شوق آمده بودم همه حرمان رفتم

عرفی شیرازی

 دوست  باشد  كسی   كه   در    سختی         باری   از   دوش    دوست    بر دارد

نه  كه  ســـر  بــــــار  زحمت  خــــود   نیز         بــــر ســــر بـــار دوست بگـــــــــــذارد

شهریار

 چیست  از  این  خوبتر  در  همه  آفاق  كار         دوست به نزدیك دوست یار به نزدیك یار

ابوسعید ابوالخیر

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

 رفتم  امّا  دل  من  مانده  بر  دوست  هنوز         می برم جسمی وجان در گرو اواست هنوز

سیمین بهبهانی

 باز  در  آمد  ز در جلوه كنان دوست دوست         دیده غلط می‌كند نیست غلط اوست اوست

مولوی

 دوست جای‌دیگرومن‌مانده ام دركوی دوست        كز در و دیوار  كوی دوست  آید  بوی  دوست

محتشمی كازرونی

 من ازجهان بهین خوشدمم كه دارم دوست        چودوست نیست مباداجهان وهرچه دراوست

مظهر

 درپیش دوست تحفة جان بس محقّراست         در خاك پای یار سر از خاك كمتر است

نجمی اصفهانی

 طاعت  از   دست   نیاید  گنهی  باید  كرد        در دل دوست به هر حیله رهی بایدكرد

نشاط اصفهانی

 دوست  دارم   كه   دوست   عیب     مرا         همچـــو   آئینـــــــه   روبرو    گـوید

نه   كه   چون   شانه   با   هزار      زبان         پشت ســـــر رفته  مـو به مو  گوید

نشانی دهلوی

 به  صد  سال  یك  دوست  آید  به  دست         به یك روز دشمــــن توان كرد شصت

اسدی طوسی

 دمی‌بادوست‌درخلوت‌به ازصدسال درعشرت       من آزادی نمی خواهم كه بایوسف به زندانم

سعدی

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

 سخن  گفتن  مرا  یك  لحظه بــــا دوست         بسی خــــوشتــــر زعمـــــر جاویدانی

نوید خراسانی

 دوست  آن  دانم  كه  گیرد دست دوست         در پریشان حـــــالی و درمــــــاندگی

سعدی

 گر  از  دوست چشمت بر احسان اوست         تو در بند خــــویشی نه در بند دوست

سعدی

 به جهان خرّم ازآنم كه جهان خرّم ازاوست         عــاشقم برهمه عالم كه همه عالم ازاوست

سعدی

 گر برود جان ما در طلب وصـــــــل دوست         حیف نباشدكه دوست دوسترازجان ماست

سعدی

 زنده  شود  هر  كه  پیش  دوست  بمیرد          مرده دل است آن كه هیچ دوست نگیرد

سعدی

 به  یادگار  دلی  داشتم  ز حضرت دوست         ندانم  از  چه  سبب  دوست  یادگار ببرد

شمس مغربی

 دوست حق داشت اگرپای به چشمم ننهاد         دید كز  اشك  روان  هر  طرفش دریا بود

محیط قمی

 مست می ‌باش كه درعالم مستی بادوست        رمزها هست كه در عالم هشیاری نیست

شوریده شیرازی

 گر نیست به كام تو پریشانیم ای دوست         بازآ  كه   پریشان تر  از  این  نیز  توان شد

پژمان

به تحریك حسادت، یا  تغافل، بازبان بازی         به كوی دوست با صد حیله راهی كرده‌ام پیدا

پژمان

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری دوم www.pichak.net كلیك كنید

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منبع :سایت لطایف و ظرایف ادبی.زنده یاد حسین قاسم شربیانی


خلیل صارمی مایینی«ناصر»






طبقه بندی: دوست درابیات شاعران، 
برچسب ها: استاد نایینی، ostadnaser،  
[ جمعه 1390/11/28 ] [ 09:02 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]



«انا لله و انا الیه راجعون»


  از خبر درگذشت استاد بزرگوار و ادیب شهیر خطه آذربایجان حسین قاسم شربیانی بسیار متاثر 

  شدماین ضایعه بزرگ  و اسفناک را به همه اهالی فرهنگ و ادب این سرزمین به خصوص

 به خطه شعر و شعور  آذربایجان عزیز و شهر  ادیب پرور تبریز  و بازماندگان آن یار سفر کرده

  تسلیت میگویم.روحش شاد و یاد و نامش همیشه جاوید باد.

آن کس که مرا بود به سر سایه ز کف رفت

افــــسوس که آن دُرّ گرانــــمایه ز کف رفت

من دیــــر رسیدم سر این این گنج گـــهر بار

افـــسوس که نایافـــــته سر مایه ز کف رفت


خلیل صارمی نایینی «ناصر»








برچسب ها: بنیانگذار سرود و اهنگهای انقلابی در منطقه شرق اصفهان، خلیل صارمب نایینی «ناصر»،  
[ دوشنبه 1390/11/24 ] [ 05:50 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]
به نام خداوند جان خرد

کز این برتر اندیشه بر نگذرد


 لطفا برای دیدن مجموعه آلبومها و کلیپ ها به  قسمت صفحات جانبی  در سمت چپ صفحه سایت مراجعه فرمائید.

شب شعر فجرارشاد اسلامی اصفهان 

کلیپ زنده یاد آغاسی

[http://www.aparat.com/v/95276d8cb22ec7066132638af286c042113027]

اروند رود والفجر8


کلیپ شهدا
[http://www.aparat.com/v/f1d9309c3db996161088c6270466d4a1125741]


پهلوان نامدار حاج رضا صارمی نایینی «علی نایینی»

کلیپ علی تبریزی
[http://www.aparat.com/v/b51106f54e37776b532718741e10e11d123316]

استاد نایینی  


شروع مجدد تمرینات استاد نایینی بعد از مجروح شدن و عمل جراحی

درخواست
از کلیه خانواده معظم شهدا، هم رزمان دوران دفاع مقدس، شعرای گرانقدر،باز ماندگان عزیز پهلوانان و پیشکسوتان ورزشی، دوستان دوران ورزش اعم از کشتی ، باستانی، فوتبال، بسکتبال ، والیبال، تنیس روی میز، دو و میدانی ، شنا ،کوه نوردی ،همراهان رزمی کار وهنر مندان گروه های سرود و نمایش استدعا میشود به دلیل تکمیل مجموعه آلبومها وماندگار شدن یاد و خاطره دوران طلایی گذشته در صورت امکان عکسهای موجود در نزد خود را  به ادرس اینجانب پست کرده و یا به ایمیل اینجانب ارسال نمایند.

نایین - دبیرستان شهید چمران
sn_n2012@yahoo.com

بدیهی است در صورت ارسال پستی عکس از جانب عزیزان پس از اسکن عکسها مجددا به آدرس آنان پست خواهد شد.

ارادتمند و دوست کوچک همه شما :
خلیل صارمی نایینی  « ناصر »



طبقه بندی: خاطرات به روایت تصویر، 
برچسب ها: پهلوان نامدار حاج رضا صارمی نایینی، پهلوان علی نایینی، دوران طلایی ورزش، فعالیتهای فرهنگی هنری، عكس و كلیپ، تصاویر جبهه همراه كلیپ، شهید حاج حسین خرازی،  
[ یکشنبه 1390/11/16 ] [ 11:45 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


هوالعزیز


سیمای علی علیه السلام

و

اقتصاد اسلامی

 


 

پژوهشگر : خلیل صارمی نایینی ( ناصر )


 

جانباز شیمیایی دفاع مقدس

 

 

 

 

 

فروردین : 1378

آخرین ویرایش : بهمن 90

کلیه حقوق این وبلاگ  به نویسنده آن خلیل صارمی نایینی «ناصر»تعلق داشته و هر گونه استفاده غیر مجاز پیگرد قانونی  دارد.

استفاده از مطالب و یا تصاویر با ذکر منبع و نام نویسنده بلا مانع است .

www.bargesabz14.mihanblog.co





طبقه بندی: سیمای علی علیه السلام و اقتصاد اسلامی، 
برچسب ها: علی علیه السلام، اقتصاد اسلامی، سایر مکاتب اقتصادی، علامه نایینی، قرآن و اقتصاد، استاد خلیل صارمی نایینی، استاد نایینی،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:21 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


مَن لَم یَشکُر المَخلوق لَم یَشکُر الخالق


شایسته است در این جا از کلیه کسانی که در تهیه این مجموعه مرا یاری نمودند  بخصوص از

 عزیزان روحانی حضرت حجة الاسلام و المسلمین انصاری زاده رییس حوزه علمیه جعفری نایین

 و حضرت حجة الاسلام و المسلمین میرزابیکی نماینده ولی فقیه و امام جمعه محترم نایین ، 

جناب دکتر داوود صارمی نایینی ، مهندس محمد صارمی نایینی ،مهندس عبد الله صارمی نایینی ،

 آقای محسن یادگاری نایینی ، آقای میلاد صارمی نایینی ، آقای مهدی صارمی نایینی ،سرکار خانم

 مهدیه صارمی نایینی وهمسر و فرزندانم مراتب تقدیر و تشکر قلبی خودم را ابراز نمایم .


 برای همگان آرزوی طول عمر با عزت از در گاه خداوند متعال خواستارم .

 

                                                         دوازدهم فروردین 1378

خلیل صارمی نایینی ( ناصر )

 




طبقه بندی: تقدیر و تشکر، 
برچسب ها: دکتر داود صارمی نایینی، مهندس محمد صارمی نایینی، مهندس عبدالله صارمی نایینی، حجه الاسلام انصاری زاده، حجه الاسلام میرزابیگی، میلاد صارمی نایینی، محسن یادگاری، سرکار خانم مهدیه صارمی نایینی، مهدی صارمی نایینی،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:19 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


تقدیم به

 

تنها عدالت گستر جهان حضرت بقیة الله الاعظم روحی و ارواحنا له الفدا  ، که عالم در 

انتظار اوست و دلهای مشتاق و سوخته ،در انتظارش دیده بر در دوخته ، و پروانگان 

شمع وجود نورانیش ، چشم براهند تا خاک پای قدوم مبارکش را توتیای چشمانشان سازند  .


مینیاتور امام زمان استاد فرشچیان 

    

خیال وصال

زحال زار من ای نازنـــــــــــین چه میـــدانی             چه شرح گـــویمت از قــــــصه پریشانی

من از تو دل نبرید م اگر چــــــــه خا موشم              ا لی الابد شده ام من ا سیر و زنـدانی

ا سیر نرگس مستی عظیم عـا شق  کش             خمار لعل لبی هــــــــمچو آب حیــــوانی

ندانم ای گـــل گــــــــــلزار حسن میدانی ؟             زحـــــال بلبل شیدا و شـــــــرح حـیرانی

به گرد کعبه عشق تــــــــــوا م چـــو پروانه             تو در منای خیـــا لت به فـــــــکر قربانی

نه در خیال وصــــــــــا لم بدین تهیـــد ستی              نه لایقم که بخـــوانی مــــرا به مهمانی

به یک کرشمه چشمت دلــم شود خرسند             اگر چه دور زچشــمم کنی تو پـــــنهانی

دل از خیــــال تو یــــــــــــکدم تهی نمیگردد              تویی که جان منی گر چه رو بگـــردانی

به حـــق عشق قسم ای ا میر کشور دل              بیا که ( ناصر )  شوریــده را مرنـــــجانی1


تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری چهارم www.pichak.net كلیك كنید


خلیل صارمی نایینی «ناصر»

                               
 

به امید آن روز که جهان در سایه پرچم عدالت گستر یگانه منجی عالم امکان حضرت 

صاحب الزمان  عج الله تعالی فرجه الشریف طعم خوش و شیرین عدالت واقعی را در 

کام خویش احساس کند و 

دیده منتظران به نور وجودش بینا و روشن گردد .


اللّهمّ کُن لِولیک اَلحجة بن الحَسن ، صَلواتُک عَلیه وَ عَلی آبا ئه ، فِی

 هذه السّاعة وَ فِی کُل السّاعة ، ولیاً و حافظاً و قاعداً و ناصراً و دلیلاً و

 عَینا ، حتَی تُسکنه اَرضَک طَوعاً و تُمتعه فیها طَویلا .

فرشته دعا استاد فرشچیان

                                                                                                                               خداوندا تو را سپاس می گویم که به من فرصت دادی تا بتوانم کار تحریر این مقاله را

 بدرستی به انجام برسانم و به اندازه وسع خویش سطوری هر چند ناقص بر این صفحات

 بنگارم.

بار خدایا جهان در امتظار عدالت است و دوستدار تو در اسارت ، اکنون با ظهور حجت و

ذخیره ات زنجیر ها را از پای مابردار ، و دیدگانمان را به نور مهدی موعود روشن دار .



بارالها  فرج آقا و مولایمان را نزدیک بفرما



آمین . الحمد لله رب العالمین و صل الله علی محمد و آله

 الطیبین و الطاهرین .




خلیل صارمی نایینی ( ناصر) 

فروردین1378


کلیه حقوق این وبلاگ  به نویسنده آن خلیل صارمی نایینی «ناصر»تعلق داشته و هر گونه استفاده غیر مجاز پیگرد قانونی دارد دارد.

استفاده از مطالب و یا تصاویر با ذکر منبع و نام نویسنده بلا مانع است .

www.bargesabz14.mihanblog.com


 

 





طبقه بندی: تقدیم، 
برچسب ها: انتظار ظهور، آقا بقیه الله، قطب عالم امکان، استاد نایینی، شاعر انقلاب و جنگ،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:18 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]

فهرست مطالب و موضوعات

1 – پیشگفتار                                                                                                

2 – مقدمه                                                                                                            

3 – علت تحریر رساله                                                                                         

4 – فصل اول                                                                                              

      تعاریف علم اقتصاد                                                                                   

      دو واژه مهم                                                                                          

      قوانین اقتصادی                                                                                       

      دو مکتب مهم                                                                                         

          1.سیستم مارکسیستی                                                                   

                               اهداف سوسیالیسم                                                       

                                   روش کمونیسم                                                           

          2.سیستم کاپیتالیسم (سرمایه داری جدید)                                            

      برخی از الگوهای موجود توزیع                                                                      

                    1.الگوی فیزیوکرات ها                                                                 

                    2.الگوی کلاسیک                                                                      

                   3.الگوی مارکس                                                                         

                   4.الگوی نئوکلاسیک                                                                                

                   5.الگوی توزیع اخلاف کینز                                                             

                   6.الگوی سه اقتصاددان بزرگ                                                          

                   7.الگوی اقتصادی اسلام                                                                

5 – فصل دوم                                                                                              

      نظام اقتصادی اسلام                                                                                 

         1.اصل مالکیت مختلط (فرد،اجتماع،دولت)                                            

        2.اصل آزادی اقتصادی در کادر محدود                                              

                    3.اصل عدالت اجتماعی                                                                

  برخی از مقررات هماهنگ اسلام برای رشد تولید و توزیع عادلانه                               

6 – فصل سوم                                                                                             

      قرآن چه می گوید                                                                                   

      عالم فانی (غزل)                                                                                     

7 – فصل چهارم                                                                                                                              

      دوران بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص)                                                                                       

   نظام اشرافی بعد از رحلت                                                                         

         1.اشراف اموی                                                                          

        2.حزب اشرافی عده ای از مهاجران قدیمی                                         

      اثرات زیان بخش و ناگوار فتوحات                                                                                                                           

8 – فصل پنجم                                                                                            

      نگاهی به علی علیه السلام                                                                           

                    علی (ع) و سیاست                                                                    

                    علی (ع) و جهاد                                                                      

                    علی (ع) و نهج البلاغه                                                               

                    علی (ع) و عرفان مثبت                                                               

                    علی (ع) و مرگ                                                                      

                    علی (ع) و دنیا                                                                        

                    علی (ع) و عدالت                                                                     

                    علی (ع) و تجارت                                                                     

                    علی (ع) و سنت وقف                                                                  

                    علی (ع) و ثروت                                                                      

            علی (ع) و سیاست های ارضی و اقتصادی                                           

           کلام امام علی (ع) در مورد متقین                                                    

     9 – فصل ششم                                                                                       

      عدالت اسلامی و عوامل انحراف از آن                                                             

                    عدالت در اقتصاد                                                                     

                    عدالت در توزیع                                                                        

                    عوامل انحراف از عدالت                                                              

10 – فصل هفتم                                                                                           

      قوانین اقتصادی اسلام و برنامه تعدیل ثروت                                                       

      اما تعدیل ثروت چگونه                                                                              

      درآمدهای ممنوع                                                                                    

      گوشه ای از قوانین اقتصادی اسلام                                                                 

                    1.صله امام                                                                              

                    2.فیء و انفال                                                                         

                    3.خمس                                                                                       

                    4.زکات                                                                                

                    5.حکم فتوحات جنگ                                                                 

                    6.اموال بلاوارث                

11 – حسن ختام                                     

    برگ سبز (قصیده ای در منقبت علی علیه السلام)           

     12 -  فهرست منابع و مآخذ                   

 




طبقه بندی: فهرست مطالب، 
برچسب ها: فهرست مطالب، علی علیه السلام، اقتصاد اسلامی،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:17 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


پیشگفتار


سپاس بی قیاس سزاوار خداوندی است که از چشمه جوشان رحمت بی منتهای خویش دلهای طالبان

 را به نور ایمان و دانش صفایی دیگر داد و در پرتو انوار سرمدیش انسان را به شعشعه گوهر 

تابناک " ن والقلم وما یسطرون "از واد ی ظلمت و جهل به شاهراه حقیقت و نور رهنمون گشت.

و درود بیکران بر رسول و برگزیده اش حضرت ختمی مرتبت ،محمد مصطفی صل الله و علیه و آله و

 سلم ، و ساحت مقدس دوازده اختر تابناک آسمان امامت و ولایت که هر کدام چراغ ظلمت سوز 

هدایت را فرا روی شب زدگان مانده در راه بر افروختند تا آنان را به سر منزل مقصود برسانند .

وصل الله علی الحجه القائم المنتظر المهدی  عجل الله تعالی فرجه الشریف که جانهای مشتاق تشنه 

یک نگاه مسیحایی اویند .

و اما بعد عن رسول الله صل الله و علیه و آله و سلم :

(تَعلمُوا العِلم فَاِن تَعلمهُ حَسنه و مُدارستهُ تَسبیحُ والبَحثُ عَنهُ جِهاد وتَعلیمُهُ مَن لا یَعلمهُ

 صَدقه و بَذله لاَهله قُربه .)

علم را بیاموزید زیرا آموختن آن کار نیک قابل پاداش است ومذاکره در باره آن به منزله تسبیح 

خداوند و بحث در مورد آن مانند جنگ در راه خدا و یاد دادن آن به کسانی که نمی دانند مثل صدقه و

 بخشیدن آن به اهلش موجب قرب الهی است . 1  

بی نهایت خرسندم که در سایه عنایات بی پایان حضرت حق سبحانه و تعالی فرصتی فراهم آمد تا این

 بنده بی مقدار در حد وسع و توانائیم به کار تحریر این مقاله پرداخته و سر انجام آن را گر چه نه در

 خور ، اما به انتها برسانم که خالق عشق فرموده است

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 برگزیده متون نظم و نثر عربی . دکتر راد منش . ص65


( لا یُکلّف الله نَفسَاً الّا وُسعَها .  1 )

بدیهی است که از نظر خبرگان فن شاید کاستی هایی در این مجموعه مشاهده گردد ، اما در طول 

چند ماهی که به گرد آوری و تنظیم این رساله اهتمام داشتم به مصداق سخن افلاطون 

که می فرمود :

(لا تَطلُب سُرعَة العَمل وَاطلُب تَجویده . 2)

مخواه سرعت عمل را بلکه خواستار خوب انجام دادن آن باش .

تمام سعی و کوششم بر این قاعده استوار بود که به نحوی مطلوب و با دقتی در حد وسواس ، آنطور

 که شایسته اینگونه پژوهشهای حساس است به نحوی بسیار دقیق و مطلوب کار جمع آوری و تنظیم

 این مقاله را به انجام رسانم .

همچنین لازم مینمود که در این قسمت از مقاله مقدمتاَ در مورد چگونگی روش تحقیق و منابع مورد

 استفاده به جهت اطلاع پژوهشگران و خوانندگان محترم مختصرا تو ضیحاتی بدهم که به ناچار تحت

 عنوان پیشگفتار بخشی از این رساله را یه شرح این موضوع اختصاص دادم .

در تدوین این رساله مراجعه به متون و منابع بسیاری لازم بود که در عین تخصصی بودن میبایست

 از درجه اعتبار زیادی هم برخوردار باشند ،که در این راستا تلاشی مضاعف در تهیه منابع  که 

عمدتا از کتب معتبر اسلامی و دانشگاهی و حوزوی بوده و حتی بعضا در حوزه و دانشگاه مورد

 استفاده استادان و مدرسان قرار گرفته و تدریس میشوند ، صورت گرفته و در حد امکان از اکثر 

آنها بهره برداری لازم به عمل آمد که در فهرست منابع و پاورقی ها نیز بر حسب نیاز به معرفی آنها

 پرداخته ام تا محققان و پژوهشگران عزیز در صورت نیاز بتوانند به آنها مراجعه نموده و استفاده

 لازم را ببرند .

روش کار غالبا به صورت کتابخانه ای بوده و در پاره ای از موارد برای تبیین و توضیح  ضروری

 پاره ای از لغات و اصطلاحات فقهی و تخصصی به علما و فضلای دینی و اساتید دانشگاهی مراجعه

 و از راهنمایی های آنان بهره وافر را برده ام که جا دارد در همین جا از راهنمایی های بسیار

 حکیمانه حضرت حجه الاسلام و المسلمین حاج آقا حسن انصاریزاده رییس حوزه علمیه جعفری

 نایین و حضرت حجه الاسلام و المسلمین حاج آقا میرزابیکی امام جمعه محترم نایین که در تهیه این

 مجموعه مرا همراهی نمودند مراتب قدر دانی خویش را ابراز نموده و طول عمر با عزت آنان را از

 خداوند مسئلت نمایم 

 در جمع آوری این مجموعه ابتدا از مطالب مورد نیاز فیش برداری و سپس آنها را طبقه بندی و 

تنظیم کرده و در نهایت با لطف و عنایت خداوند کار تدوین و نگارش را آغاز و به سر انجام 

رسانده ام .

در پایان به دلیل اجتناب از اطناب سخن ،خداوند را شاکرم که به این حقیر فرصت داد تا بتوانم در

 نهایت صبر و حوصله و دقتی تمام و کمال نگارش این مجموعه را به آخر برسانم .

به امید روزی که خورشید عالمتاب اسلام ناب محمدی سراسر جهان را در پرتو انوار الهی خویش ،

 تحت لوای آقا بقیه الله الاعظم  روشن نموده و وعده حتمی حضرت حق محقق گردد و چشمان منتظ

ر ما به جمال نورانی و مبارک آن امام  بزرگوار روشن گشته و جهان مملو از عدل و داد شود

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 بخشی از آیه 286 سوره بقره

2 -  برگزیده متون نظم و نثر عربی . دکتر راد منش . 72                          


                                    الّلهُمّ عَجّل لِولیکَ الفرج                                                                                                                                                                 

 (وَ نُریدُ اَن نَمُنّ عَلی الّذین استُضعِفوا فِی الاَرض وَ نَجعَلهُم ائمّه وَ نَجعَلهُم اَلوارثین ) 1

وما اراده کردیم که بر آن طایفه ضعیف و ذلیل در آن سر زمین (مستضعفین) منت گذارده و آنها

 را پیشوایان خلق و وارث ملک و جاه فرعونیان گردانیم .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 

  قرآن کریم آیه 5 سوره قصص      


                                                                                    خلیل صارمی نایینی «ناصر»  

                                                                                         

 فروردین1378




طبقه بندی: پیشگفتار، 
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:16 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


به نام خدا

مقدمه

در این رساله سعی شده تا ضمن ارائه تعاریفی از علم اقتصاد، برخی ازمکاتب  و الگوهای اقتصادی

 مهم و تاثیر گذار غیر اسلامی معرفی، و نقاط قوت و ضعف هر یک نیز بیان شود تا برای خواننده این

 امکان فراهم آید که  آنها را با الگوی اقتصادی نظام اسلام مقایسه نموده واولا زمینه ذهنی و فکری

 مناسبی برای ارائه بحث اصلی فراهم گردد و ثانیا برای خوانندگان عزیز هیچگونه ابهامی در طرح

 بحث ایجاد نگشته وبا شناختی اجمالی از کلیه مکاتب اقتصادی بتوانند الگوی اسلام را با سایر

 الگوهای موجود مورد ارزیابی و مقایسه قرار داده ونتیجه گیری نمایند .

در کلیه مراحل ودر ارائه تعاریف و طرح موضوعات ، بنای کار بر اصل امانتداری استوار بوده و 

بدون هیچ دخل و تصرفی صرفا به بیان مطالب ، همانگونه که در منابع آمده  پرداخته  شده مگر 

اینکه به دلیل فهم آسان تر مطالب ، از لحاظ انشایی اصلاحاتی جزئی انجام داده باشم و چنانچه در

 جایی از روی ضرورت نیاز به توضیحی لازم بوده و یا خودم نظری خاص داشته ام آن را در پاورقی

 توضیح داده ام تا باعث بروز تداخل در مطالب اصلی و فرع موضوع نشود .

امیدوارم صاحبنظران و خوانندگان این مجموعه با دیده اغماض آن را مطالعه فرموده و کاستیهای

 موجود در آن را به بزرگواری خویش بر من ببخشایند و از راهنماییهای ارزنده خویش این حقیر را

 محروم نفرمایند.

توفیق همگان را از درگاه ایزد منان خواستارم.


خلیل صارمی نایینی «ناصر»

فروردین1378




طبقه بندی: مقدمه، 
برچسب ها: استاد نایینی، محقق و نویسنده و شاعر معاصر، استاد و پایه گذار ورزشهای رزمی در شرق اصفهان بزرگ،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:15 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


علت تحریر رساله

 در راستای تحقق ارزشهای ناب اسلام و انقلاب اسلامی وبا توجه به عنوان مقاله و توضیحاتی 

که در پیشگفتار و مقدمه ارائه گردید، تدوینوتنظیم این مطالب به این علت صورت گرفت تا

 موضوع دنیا گرایی و ثروت اندوزی و شرایط حاکم در زمان علی علیه السلام، مورد بررسی

 اجمالی قرار گرفته وبا تبیین نظریات اصولی و محکم نظام اقتصادی اسلام با استفاده از قرآن

 و احادیث وگفتار بزرگان دین و صاحبنظران، این امکان فراهم آید تا خواننده عزیز بتواند پس 

از مطالعه و تعمق در کلیه مسائل مطروحه و مراجعه به متون و منابع معرفی شده نقصان ها

 و کاستیهای بعضی از مکاتب اقتصادی و رجحان دیگری را با عقل سلیم خود تشخیص داده و از

 بین همه آنها بهترین را بشناسد و اگر در راستای بیان این مسئله به صورت اختصار به

 مسائل پرداخته شده فقط به دلیل دوری و پرهیز ازاطاله کلام بوده است .

 به قول خیام:


     دل گفت مرا عــــلم لدنی هــوس است         تعلیـــــمم کـــــن اگــــر تو را دسترس است

     گفتم که الـــف گفت دگر هــــیچ مــگو         درخانه اگرکس است یک حـــرف بس است


این نکته نیز لازم به ذکر است که به هیچ کدام از موضوعات مطروحه در طول این رساله از دید نقد

 و بر رسی نگاه نشده و نتیجه گیری کلی آن را نیز به عهده خواننده گذاشته ایم تا خود با دقت نظر و

 درایتی که دارد ، فرق بین فرع و اصل را تشخیص داده و صحیح را از ناصحیح و سره را از ناسره

 جدا کرده و خود نتیجه گیری نماید .

 وبه مصداق این  ضرب المثل مشهور که :

 آن را که عیان است چه حاجت به بیان است

ما نیز داوری را به شما واگذار می کنیم باشد که از راهنمایی های مفید و سودمند خویش ما را 

هم بی بهره نگذارید .

 

الّلهُم عَجّل لِولیکَ ا لفَرج ،وَالعافیةِ وَ النَّصر


خلیل صارمی نایینی «ناصر»

فروردین1378




طبقه بندی: علت تحریر رساله، 
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:14 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


تعاریف علم اقتصاد

به معنی وسیع کلمه اقتصاد مطالعه در بهزیستی انسان است ،و برای بهتر زیستن ،انسان نیاز به 

مال و ثروت دارد، با این شرایط که : رفع حاجت کند ، قابلیت تصرف و تملک داشته باشد، قابل نقل

 و انتقالات حقوقی باشد ،کمیاب باشد .1

از آنجا که از علم اقتصاد تعریف واحد و همه پسندی تاکنون ارائه نگردیده عده ای آن را علم 

توزیع و تولید گفته اند وآقای ژان باتیستسه فرانسوی آن را علم قوانین حاکم بر ثروت و نشان

 دهنده طرق تشکیل  و توزیع و مصرف دانسته و به نظر آلفرد مارشال واستاد کینز ،اقتصاد مطالعه

 آن قسمت از فعالیت فردی واجتماعی است که اساسا به منظور تامین رفاه مادی و استفاده از 

شرایط مادی بهزیستی به کار رفته باشد .2

وتعاریف دیگری که خواننده محترم در صورت نیاز میتواند به منبع معرفی شده مراجعه نماید.

دو واژه مهم

کلیه تحلیلهای اقتصادی بر حسب بزرگی و کوچکی میتوانند به صورت میکروسکوپی و یا

 ماکروسکپی انجام شوند.

میکرو و ماکرو در اصل دو کلمه یونانی هستند که معادل فارسی آنها کوچک و بزرگ ویا در 

اصطلاح اقتصادی ما خرد و کلان است .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

  کلیات اقتصاد . دکتر باقر قدیری اصل

 اقتصاد دانان برجسته فرانسوی از قرن  19و 20 و معاصر . منبع قبلی


اقتصاد خرد و اقتصاد کلان دو شاخه اصلی علم اقتصادند که اقتصاد خرد بررسی کردار و فعالیتهای

 انفرادی افراد یا گروههای مشخص افراد مثل خانواده و بنگاه است ومطالعه آنها در بازارها مورد

 نظر است اما اقتصاد کلان تحلیل پدیده های اقتصادی با دید وسیع به مقیاس جامعه با توجه به

 مقادیرکل است وبه پدیده های کلی در سطح جامعه مانند پس انداز ملی ، سطح تولید و اشتغال و 

غیره می پردازد .

قوانین اقتصادی

اگر از قوانین اخلاقی در موضوعیت قیمت عادله ، سود عادله ، مزد منصفانه و غیره بگذریم قوانین

 اقتصادی را میتوان به دو دسته تقسیم کرد .

دسته اول قوانین و نظامات اقتصادی مخلوق اراده هیأت اجتمائیه است که مجموعه قواعد حقوقی 

در زمینه اقتصادی مثل قانون تثبیت قیمتها ، قانون جلب سرمایه های خارجی ، قانون اصلاحات 

ارضی، مقررات مربوط به صادرات و واردات و قانون مربوط به حد اقل مزد و غیره است .

ودسته دوم قوانین و نظامات طبیعی و روابط منظم بین پدیده ها است که عقل آنها را کشف و منطق و

 تجربه آنها را تائید میکند مانند: قانون نزولی بودن مطلوبیت نهایی ، قانون جانشینی ، قانون وحدت

 بها ، قانون گرشام ، قانون انگل ، قانون عرضه و تقاضا و قانون بازارهای ژان باتیستسه . 1

دو مکتب مهم

 1 - سیستم مارکسیستی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

کلیات اقتصاد . دکتر باقر قدیری اصل . ص24


آنگاه که این مکتب را در زمینه اقتصادی آن بر رسی میکنیم نمی توانیم جنبه سیستمی آن را که در

 سوسیالیسم ، کمونیسم و مارکسیسم مجسم شده است از صورت علمی آن که عبارت از ماتریالیسم

 تاریخی یا جنبه مادی تاریخ است جدا سازیم .

مارکسیسم می پنداردکه در ماتریالیسم تاریخی قوانین عمومی را بدانسان که بر سراسر تاریخ توده

 های بشری تسلط دارد معین کرده ، و در این قوانین برای هر مرحله ای از حیات انسان و حقایق

 اقتصادی آن که با گذشت زمان همیشه در حال تحول است ، نظامی حتمی کشف کرده است .

به زعم مارکسیسم ، ماتریالیسم تاریخی نظام اقتصادی خویش را بر جامعه تحمیل میکند و نظام 

اجتماع را طبق مرحله تاریخی و شرایط خاص مادی آن می سازد وروزی که در آزمایش علمی خود

 توفیق حاصل کند ،  مرجع نهایی تعیین نظام اقتصادی و نظام اجتماعی برای تمام مراحل تاریخی

 حیات انسان خواهد بود.که اگر واقعا این ادعا درست در میآمد لازم بود که ایمان به هر یک از

 سیستمهای اقتصادی حتی سیستم اسلام مردود شمرده شود. اما خوشبختانه در زمان خودمان دیدیم 

که اصل و اساس این مکتب به چه روزی افتاد تا چه رسد به نظریات اقتصادی آن که دیگر جای

 بحث ندارد .

اهداف سوسیالیسم

اهداف اصلی سوسیالیسم عبارت بودند ازمحو طبقات ، تسلط طبقه کارگر(دیکتاتوری پرولتاریا) ، 

ملی کردن منابع ثروت و ابزار تولید سرمایه و توزیع بر اساس ، از هر کس بر حسب نیروی او

 و برای هر یک بر حسب کار او .

روش کمونیسم

در این روش هدف اصلی  از بین بردن طبقات ، حذف پرولتاریا و در اصل حذف حکومت وسیاست ،

 ملی کردن ابزار تولید سرمایه و ملغی کردن ابزار تولید فردی که به عبارت دیگر مالکیت فردی را 

چه در زمینه تولید و چه در زمینه مصرف ممنوع میکند و مشی آن به این صورت است که : از هر

 کس بر حسب نیروی او، اما برای هر یک بر حسب احتیاج او ،که این روش تعدیل قاطعی برای اصل

 چهارم سوسیالیسم است .

2 - سیستم کاپیتالیسم (سرمایه داری جدید)

در معرفی این سیستم ابتدا لازم است این نکته را متذکر شویم که اولا این سیستم نتیجه قوانین علمی

 نمی باشد و ثانیا قوانین علمی در این اقتصاد رنگ سیستمی دارند.

این سیستم اقتصادی بر سه پایه اصلی پایه ریزی شده که عبارتند از :

الف  نظام سرمایه داری مالکیت خصوصی را به طور محدود محترم میشمارد.

ب  به هر فردی این فرصت داده شده که از مایملک خود و امکاناتی که در آن وجود دارد بهره کشی

 کند و با ابزار و اسلوبهای مختلف ثروت خود را افزایش دهد.

ج  این نظام علاوه بر آزادی بهره کشی ، آزاد مصرف را نیز تضمین کرده و فرد آزاد است آنطور 

که دلش بخواهد خرج کند .1

از آنچه در معرفی دو مکتب گذشت با یک نگاه سریع میتوان به تفاوت و تضاد فاحش این دو مکتب 

پی برد که اساس اولی مالکیت اشتراکی و دیگری مالکیت فردی است و اختلاف آن دو رانسبت به 

فرد و اجتماع در حد افراط و تفریط به خوبی نشان می دهد واگر مو شکافانه و عمیق به آن بنگریم

 این حقیقت انکار ناکردنی آشکار میشود که هر دو نظام بر پایه نظریه های فردی

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 اقتصاد ما جلد اول .محمد باقر صدر . ترجمه محمد کاظم موسوی .ص274


 پی ریزی شده اند و به انگیزه های ذاتی و خود خواهی تکیه میکنند.

در حفیقت کاپیتالیسم خود خواهی یک فرد خوش شانس را محترم شمرده و خواهش او را بر آورده

 می سازد و مارکسیسم متوجه افراد بدون شانس شده و بر انگیزه ها وخود خواهی آنان تاکید کرده 

و آنها را بر آورده می سازد.اما از نظر عقلی آن نظامی صحیح و مقبول است که بر نیروهایی غیر

 ازخود خواهی ها و انگیزه های ذاتی تکیه داشته باشد و هم مصالح فرد و هم مصالح اجتماع را

 تواماً مد نظر قرار دهد.

برخی از الگوهای موجود توزیع

در این قسمت به صورت بسیار مختصر به معرفی الگوهای توزیع پرداخته شده تا ذهن خواننده جهت

 مقایسات بعدی آماده تر باشد

 الگوی فیزیو کرات ها

نظریه پرداز اصلی این گروه دکتر کنه است. آنها توانستند قوانینی را برای توزیع کشف کنند و عوامل

 حاکم بر توزیع را بشناسند ،اما نتوانستند راه حل مناسبی برای توزیع ارائه دهند.

اینان اولین اقتصاد دانانی هستند که توزیع در آمد ملی را بین گروههای اجتماعی به مقیاس ملت

 بررسی کردند و تولید ملی حقیقی را با تو لید کشاورزی یکی دانسته و عقیده داشتند که اجتماع به 

سه طبقه  مالک ، کشاورز و بی حاصل تقسیم میشود .

 الگوی کلاسیک

 نظریه پردازان اصلی این الگو آقایان آدام اسمیت و ریکاردو هستند که اولی طرفدار

افزایش مزد ، افزایش سود و افزایش رانت است ، 1 ودومی به تقسیم اقتصاد به دو بخش صنعتی

 و کشاورزی و توزیع در آمد ملی معتقد است .

 3 - الگوی مارکس

مارکس به تئوری ارزش کار معتقد است و در این تئوری ارزش اضافی مورد نظر است چرا که

 دستمزد پرداخت شده در ازای کار ، کمتر از ارزش تولید است .

 الگوی نئو کلاسیک

عمده نظریه پردازان این سیستم آقایان جون باتس کلارک و هیکس می باشندکه در واقع پردازنده

 تئوری سرمایه و کار (اقتصاد استاتیک) هستند . جامعه دارای اقتصاد استاتیک جامعه ای است که

 در آن جمعیت ، مقدار سرمایه ، روش تولید، سازمان صنعتی و نیاز مصرف کنندگان تغییر نکند .

 الگوی توزیع اخلاف کینز

عمده نظریه پردازان این الگو خود استاد کینز و همچنین کارتر و کالدور هستند که بیشتر به برا بری

 سرمایه گذاری و پس انداز و مربوط دانستن توزیع به در آمد ملی معتقدند و بر این اساس نظریاتشان

 بیشتر تعادلی و کوتاه مدت است .  

 الگوی سه اقتصاد دان بزرگ

ویلیام استانلی جونس (انگلیسی) ، کارل منگر (اطریشی) و لئون والراس (فرانسوی) به

توجیه ارزش از طریق مطلوبیت نهائی و تعمیم آن در امر تولید ، توزیع و مصرف ، نه از

(رانت به معنی : در آمد ناشی از اراضی مالک) طریق بررسی هزینه معتقدند .

 الگوی اقتصادی اسلام

به دلیل گستردگی موضوع و شناخت بهتر و بیشتر این نظام بخش بعدی به معرفی این الگو

 اختصاص داده شده است .


خلیل صارمی نایینی «ناصر»

فروردین1378




طبقه بندی: فصل اول، 
برچسب ها: استاد نایینی، پایه گذار سرود و اهنگهای انقلابی در نایین . جرقویه، فرمانده دوران دفاع مقدس در کردستان و جنوب،  
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:12 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


نظام اقتصادی اسلام

ساختمان عمومی اقتصاد اسلامی بر سه اصل اساسی استوار است که عبارتند از:

 اصل مالکیت مختلط  (فرد ، اجتماع ، دولت )

 اصل آزادی اقتصادی در کادر محدود (آزادی در چهار چوب ارزشهای معنوی و اخلاقی)

که این محدودیت به دو شکل تجلی می یابد.

الف  محدودیت ذاتی که در سایه تربیت خصوصی و بر اساس آن اسلام فرد را در اجتماع پرورش

 می دهدو هدف آن ایجاد معنویت صحیح در انسان آزاد است .

ب  محدودیت عینی که در جامعه اسلامی از خارج به وسیله نیرویی فرد را ملزم به رعایت آن

 می سازند و بر این اصل استوار است که آنچه در شرع مقدس در باره آن حکم صریح (نص)

 وجود دارد فرد را در آن حق دخالت نیست .

اجرای محدودیتهای عینی در اسلام به این شکل است که اولا شریعت اسلامی در منابع اصلی و

 عمومی خود تصریح کرده که کلیه فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی که از نظر اسلام باز دارنده تحقق

 ایده ها و ارزشهای اسلامی است مانند ربا و احتکار ممنوع میباشد ، ثانیاً اسلام اصل نظارت

 حکومت اسلامی و ولی امر را بر فعالیت عمومی و دخالت دولت برای حمایت از مصالح عمومی 

و حفظ و حراست از آن وضع کرده تا وسیله ای برای محدود کردن آزادی های افراد در کارهایی که 

با آن سر و کار دارند باشد و در قرآن کریم نیز با صراحت به این مطلب پرداخته و می فرماید :

اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم.

از خداوند و رسول و ولی امر اطاعت کنید .

 اصل عدالت اجتماعی

اسلام نظام توزیع ثروت در جامعه اسلامی را (الگوی توزیع ) از عناصر و تضمین هایی برخور دار

 ساخته که توزیع قادر بر تحقق بخشیدن به عدالت اسلامی بوده و با ارزشهایی که بر پایه آنها استوار

 است انسجام داشته باشد .

عدالت اسلامی دارای دو اصل عمده و اساسی است که با بهره گیری از این دو اصل ، ارزشهای

 عادلانه اجتماعی به صورت اجتناب ناپذیری تحقق می یابد و عبارتند از :

الف  اصل همکاری عمومی ( تکامل عام )

ب  اصل توازن اجتماعی

برخی از مقرررات هماهنگ اسلام برای رشد تولید و توزیع عادلانه 1

 اندوختن پول و زر و سیم ممنوع

اسلام مالیات زکات را بر پول راکد وضع کرده به طوری که هر سال تکرار می شود و در صورتی که

 این اندوختن چند سالی به طول انجامد این مالیات تقریبا همه پول اندوخته شده را (جز بیست دینار

 آخر ) به خزانه بیت المال سرازیر میکند و در قرآن کریم نیز هشدار می دهد و می فرماید :

 وکسانی که طلا و نقره را گنجینه و ذخیره میکنند و در راه خدا انفاق نمی کنند آنها را به عذاب

 دردناک بشارت ده و روزی که آن طلا و نقره در آتش دوزخ گداخته شود و پیشانی و پشت و پهلوی

 آنها را به آن داغ کنند و فرشتگان عذاب به آنها گویند این است نتیجه آنچه از زر و سیم 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 1 - اقتصاد ما . هحمد باقر صدر . ترجمه ع- اسپهبدی . جلد دوم ص 252 تا 261


 بر خود ذخیره کردید ،اکنون بچشید طعم عذاب سیم و زری را که اندوخته می کردید.)

 ربا ممنوع

 نتایج شوم این پدیده در زمینه توزیع ، و در توازن عام اقتصادی آشفتگی و اخلال پدید می آورد و

 در نتیجه سرمایه در جهت مضر حرکت خواهد کرد .

 کنترل همه جانبه دولت اسلامی بر تمام شعب تولید و گردش سرمایه و بازار تا از این طریق

 زمینه تسلط نامشروع افرادی خاص بر بازار از بین برده شود

 رها کردن زمین معمور وبلا استفاده کردن آن به طوری که آثار ویرانی و خرابی بدان راه یابد

 ممنوع . (در صورت خود داری از عمران ، آن زمین از او گرفته شده و ولی امر اداره امور آن را

 به عهده می گیرد و به نحو مقتضی از آن بهره برداری میکند .)

  حمی در اسلام ممنوع  .  لا حمی الا لله ولرسوله1

 احیا کردن منابع طبیعی و سپس بلا استفاده گذاشتن آن به وسیله تعطیل عملیات عمرانی و

 همچنان در اختیار داشتن آن ممنوع ، زیرا دستگاه تولید با این عمل دچار رخوت و سستی می گردد .

7 -  در آمد های بدون کار ممنوع . (بیشتر واسطه گری منظور نظر است)

 واگذاری منابع طبیعی به صورت اقطاع ، از طرف دولت به افراد ، بیش از قدرت فردی

1 -  محقق نجفی در کتاب جواهر می گوید : مردم در جاهلیت هر گاه جاهایی سر سبز و خرم را در

 دامنه کوهها و یا دشتها میدیدند طبق معمول در آنجا کلبه ای بنا می کردند و تمام زمین های اطراف 

را تا آنجا که صدای سگشان به گوش میرسید و در حدود پاسداری سگ بود از آن خود میدانستند و 

لذا نام  (حمی)  بر آن نهاده اند .

آنها برای بهره برداری ممنوع . ( طبیعی است که با واگذاری بیش از توان فرد ، سرمایه ها و

 امکانات تولیدی با کاهش بازده مواجه خواهند شد .

 فعالیتهایی که از نظر تولید عقیم هستند مانند : قمار ، سحر و شعبده ممنوع .

10  خرجهای زاید و سبک سرانه حرام .

11  واسطه گری به عنوان شعبه ای از مراحل تولید حرام .

12  اموال شخص پس از فوت متعلق به اقربا و نزدیکان (ورثه) اوست و در صورت نبودن هیچ

 وارثی متعلق به دولت است .

13  تامین اجتماعی برای کسانی که به کار و فعالیت اقتصادی بپردازند .

14  سوء استفاده افراد بیکار و انگل از دسترنج افراد جامعه ممنوع .

15  اسراف و تبذیر ممنوع و حرام تا بدین وسیله سرمایه در جریان تولید مفید قرار گیرد

16  فرا گرفتن علوم و فنون روز بر مسلمانان واجب است .

17  تاکید بر اخذ عالی ترین حد تخصص در زمینه های مختلف علمی ، معنوی و مادی .

18  اجازه به دولت در جهت جلب قسمت اعظم نیروی انسانی و شاغل کردن آنها در بخش عمومی

 برای جلو گیری از به هدر رفتن نیروی کار .

19  برنامه ریزی مناسب دولت برای جلو گیری از بروز و ظهور هرج و مرج در روابط اقتصادی .

و بسیاری از دستور العمل های دیگر که به دلیل اجتناب از اطناب کلام از ذکر آنها خود داری شد.

شهید بزرگوار مرتضی مطهری نیز دو عامل عمده  زیر را مانع رشد و توزیع ثروت عمومی میداند .1

 تصاحب سرمایه های عمومی به دست مالکین خصوصی . (کاپیتالیسم )

 اشتراک عمومی و اصل کار به قدر استعداد و خرج به قدر احتیاج . (کمونیسم )

ایشان عقیده دارندکه منابع ثروت باید در جریان و مورد استفاده ، و نیروی عمل باید آزاد و فعال باشد .

مالکیت خصوصی محترم است اما باید نظارت کامل بر طرق در آمد بشود که از طریق مشروع به 

دست آید و نظام اقتصادی نباید به گونه ای باشد که به وسیله زور و یا به وسیله اضطرار فردی افراد

 دیگر را استثمار کند و دیگر اینکه دادگستری و مجازات سریع و سالمی در کار باشد تا اگر احیانا

 کسی تخلف و یا غفلت کرد به دست مجازات سپرده شود و قبل از همه اینها تربیت و فرهنگ و

 اخلاق و ایمانی باشد که هر کس به حق خود قانع بوده و روح دزدی و استثمار در مردم بمیرد و در

 این صورت است که اقتصادی سالم و در نتیجه جامعه ای رو به پیشرفت خواهیم داشت . 2

اگر در جامعه ای افراد بیش از حد معمول کار کنند و در عین حال نتوا نند زندگی خود را تامین کنند 

 آن جامعه بیمار است و علت آن نیز یا این است که قوانین اجتماعی آنها غلط است یا به علت گرانی

 ارزاق که خود معلول گرانی عوارض و گمرکات و مالیا تهاست نشان فساد دستگاه حکومت و مورد

 اعتماد نبودن آن است . 3

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 -  نظری به اقتصاد اسلامی . مرتضی مطهری .ص 209 و 208

 -  نظری به اقتصاد اسلامی . مرتضی مطهری . ص 215

3 -   نظری به اقتصاد اسلامی . مرتضی مطهری . ص 220 و 219


خلیل صارمی نایینی«ناصر»

فروردین1378




طبقه بندی: فصل دوم، 
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 07:10 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


قرآن چه می گوید ؟

اگر علی علیه السلام  از دنیا آنگونه یاد می کند ، نه از خود می گوید که علی علیه السلام از قرآن 

می گوید و از خدا ، که او خود قرآن ناطق است و تحت تعلیم مستقیم رسول خدا آموزش دیده است .

پیامبر اکرم صل الله و عله و آله وسلم به علی علیه السلام فرمودند :

اذا رَایت النّاس یَشتغلون بِتزیین الدّنیا ، فَااشتغل اَنت بِتزیین الآخرة . 1

وقتی دیدی همه سرگرم تزیین دنیا هستند تو به تزیین و زینت آخرت بپرداز .

وزینت دنیا چیزی نیست مگر زمین و آنچه بر روی زمین است ، از املاک و اراضی و خانه گرفته 

تا معادن و نباتات و حیوانات و غیره که خداوند همه آنها را در این آیه جمع کرده است .

زُیّن للنّاس حبّ الشّهوات مِن النّساء و البَنین و القَناطیر المُقنطرة مِن الذّهب 

وَالفضّة والخَیل المُسوّمة و الاَنعام والحَرث ذالک مَتاع الحَیوة الدّنیا2

زینت داده شده است از برای مردم دوستی و علاقه به شهوات از زنان و فرزندان و گنجینه های پر

 از طلا و نقره و اسبان نشان خورده و چهار پایان و مزارع ، اینها متاع زندگانی دنیا هستند .

بهره برداری و تمتع از زینت های دنیا به جهت قرار دادن آلت شغل و کار و اداره امور معیشت ،

 مادامی که باعث فرو رفتن و غرق شدن در منجلاب مادیات نشود نه تنها ممدوح و پسندیده است ،

 بلکه موجب خشنودی پروردگار نیز هست ، اما اگر این بهره برداری در

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 ششصد هزار کلمه در شش کلمه . محسن کتابچی . ص5

 سوره آل عمران . آیه 14


 جهت لذت بردن و خوشگذرانی باشد نه تنهامذموم و ناپسند بوده و موجب ناخشنودی خداوند است ،

 بلکه اکثر گرفتاری های روح و جسم انسان نیز از آن حادث می گردد و منشاء بسیاری از صفات

 رذیله مانند : ریا ، حسد ، عداوت ، کبر ، تفاخر ، حب و بغض ، مدح ، طمع و حرص و غیره نیز 

می شود و در نهایت منجر به دل سپردگی انسان به دنیا شده و او را از آخرت باز می دارد .

قرآن به آنان که دارند اما نمی دانند چرا دارند هشدار می دهد و می فرماید :

فلَا تعجبک اَموالهم و لا اَولادهم انّما یُرید الله لِیعذّبهم بِها فِی الحَیوة الدّنیا وَ تَزهق 

اَنفسهم وَهُم کافرون . 1

به شگفت نیا ورد شما را بسیاری اولاد و ثروت آنها ، خداوند می خواهد آنها را به همان مال و 

فرزند در همین زندگانی دنیا عذاب کند که بیرون رود جانهای ایشان از بدن به سختی و صعوبت در

 حالیکه کافرند .

و در آیه دیگری میفرماید:

ومَن کان یُرید حَرث الدّنیا نُوء تِهِ مِنها وَما لَه فِی الآخرة مِن نّصیب .

وکسانی که به لذات دنیا و متاع آن گرایش پیدا کنند به آنها داده می شود ، ولی در آخرت بی یهره

 هستند . 2

وآیات متعدد دیگری که جهت مزید اطلاع خوانندگان تنها به ترجمه پاره ای از آنها اکتفا می گردد و

 آدرس هر یک نیز در پایان ترجمه آنها ذکر می گردد .

و هنگام عذاب و هلاکت ، دارائیش وی را هیچ نجات نتواند داد . (سوره لیل . آیه11)

وگوید من مال بسیاری تلف کردم ، آیا پندارد که کسی او را ندیده . (سوره بلد.آیات 5و6)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 سوره توبه . آیه 55 و 85

 سوره شوری . آیه 20


نیکو کاری بدان نیست که روی به جانب مشرق یا مغرب کنید ، چرا که این چیز بی اثری است ، 

لیکن نیکو کار کسی است که به خدای عالم و روز قیامت و فرشتگان و کتاب آسمانی وپیامبران

 ایمان آورد و دارائی خود را در راه دوستی خدا به خویشاوندان ویتیمان و فقیران و رهگذران و

 گدایان بدهد و تمام همّ خود را در آزاد کردن بندگان صرف کند و نماز به پای دارد و زکات مال به

 مستحق برساند . (سوره بقره . آیه 177 )

و هرگز به مال یتیم نزدیک نشوید تا آنکه به حد رشد و کمال رسد و براستی کیل و وزن را تمام

 بدهید . (سوره انعام . آیه 152 )

وهرگز به مال یتیم نزدیک نشوید مگر آنکه راه خیر و طریق بهتری به نفع او منظور دارید تا آنکه

 به حد بلوغ برسد . (سوره اسرإ . آیه 34 )

مال و فرزندان زیب و زینت حیات دنیاست و لیکن اعمال صالح که تا قیامت باقی است نزد پروردگار

 بسی بهتر و عاقبت آن نیکو تر است . (سوره کهف . آیه 46 )

آیااین مردم کافرمی پندارندکه ماآنها را به مال وفرزندان مددمی کنیم. (سوره مومنون .آیه55)

وازمال خدا ،که به شما عطا فرمود (به عنوان زکات و صدقه) به آنها بدهید(سوره

 مومنون.آیه33)

آن روز که مال و فرزندان هیچ به حال انسان سود نبخشد و تنها آن کس سود برد که با دل با اخلاص

 و پاک از شرک وریب به درگاه خدا آید. ( سوره شعرا . آیه 88 و 89 )

آنچه خدا به من عطا فرموده بسیار بهتر از این هدیه مختصر شماست ، شما مردم دنیا خود به این

 هدایا شاد شوید . ( سوره نمل . آیه 36)

اما انسان چون خداوند او را به رنج و غمی مبتلا سازد و سپس به کرم خود او را نعمتی

برای امتحان و آزمایش بخشد ، در آن حال مغرور نعمت شود و گوید: خدا مرا عزیز و

گرامی داشت و چون باز برای آزمودن او را تنگ روزی و فقیر کرد ، گوید : خدا مرا خوار گردانید ،

 چنین نیست ، چون هرگز یتیم نوازی نکنند و فقیر را بر سر سفره طعام خود به میل و رغبت ننشانند 

و مال ارث را به تمام می خورند و سخت فریفته مال دنیا می باشند . ( سوره فجر . آیات 15تا20 )

پیرو چنین مردمی برای اینکه مال و فرزندان بسیار دارند نباشید ، در صورتی که چون آیات ما را بر

 او تلاوت کنند گوید این سخنان ، افسانه پیشینیان است ، بزودی بر بینی او داغ نهیم ، ما کافران را

 نیز به قحط و سختی مبتلا کنیم ، چنانکه اهل آن بستان را که شبی قسم خوردند که صبحگاه 

میوه اش را بچینند تا فقیران آگاه نشوند و هیچ استثنا نکردند ، بدین سبب همان شب هنوز به خواب

 بودند که از جانب خدا آتش عذابی نازل شد ، و بامدادان نخلهای آن بستان چون خاکستری سیاه

 گردید . (سوره قلم . آیات14 تا 20 )

واین مرد که در باغش میوه بسیار بود به رفیقش در مقام گفتگو و مفاخرت بر آمدو گفت ، من از تو

  به دارایی و از حیث خدم و حشم محترم تر و عزیز ترم و روزی به باغ در حالی که به نفس خود

 ستمکار بود با کمال غرور داخل شد و گفت ، گمان ندارم هرگز این باغ و دارایی من نابود شود ، 

و نیز گمان نمیکنم که روز قیامتی بر پا شود و اگر به فرض من به سوی خدا باز گردم البته در آن

 جهان نیز از این باغ دنیا منزلی بهتر خواهم یافت . (سوره کهف آیات 34 و 35 و 36 )

وبه او مال و ثروت فراوان بذل کردم ، باز هم از من طمع افزونی آن را دارد ، بزودی اورا به آتش

 دوزخ در افکنیم . (سوره مدّثّر . آیات 12 و 15 و 17 )

وای بر هر عیب جوی هرزه زبان ، همان کسی که مال جمع کرده و دائم به شماره و حسابش 

سرگرم است ، پندارد که مال و دارایی دنیا عمر ابدش خواهد بخشید ، چنین نیست بلکه محققا به 

آتش سوزان دوزخ در افتد .  (سوره همزه . آیات 1 و 2 و 3 و 4 )

که آنها مال خود را به فقیران اسلام به وجه زکات اعطا کردند ، و حال آنکه هیچکس بر وی حقی

 نداشت و او احسان نکرد جز در طلب رضای خدای خود که برتر و بالاترین موجودات است . 

(سوره لیل . آیات 18 و 19 و 20 )

ابولهب نابود شد و دستش که سنگ به رسول الله صل الله و علیه و آله و سلم می انداخت قطع گردید ،

 مال و ثروتی که اندوخت هیچ به کارش نیامد و از هلاکش نرهانید . (سوره مسد . آیات 1 و 2 )

وای که مال و ثروت من امروز به فریاد من نرسید ، وهمه قدرت و حشمتم محو و نابود گردید ،

 وخطاب قهر رسد که او را بگیرید و در غل و زنجیرش کشید تا بازش به دوزخ در افکنید ، آنگاه 

به زنجیری که طولش هفتاد ذرع است در آتشش در کشید که او به خدای بزرگ ایمان نیاورده و 

هرگز مسکینی را بر سر سفره طعام خود به رغبت نخوانده است . (سوره حاقه . آیات 28 تا 34 )

آیات دیگری نیز در قرآن کریم بر همین معانی و مفاهیمی که مذکور شد دلالت دارند ، اما به دلیل

 تفصیل کلام از ذکر آنها خود داری شده و فقط به آیاتی اکتفا گردید که مستقیما کلمه مال در آنها به 

کار  رفته بود . 

بجاست در  پایان این بخش که بیشتر سخن از دنیا و مظاهر فریبنده آن از زبان قرآن بود و مذمتهای

 قرآن و ائمه اطهار را در نکوهش دنیا و دلبستگی هایش در این بخش و بخش های پیشین دانستیم

 سخن را با غزلی که در همین راستا سروده شده به انتها رسانده و آن را به خوانندگان مشتاق تقدیم

 نمایم .

                                                 عالم فانی                                                                     دل در گــــــرو عالـــم فانی تا کی ؟                       غافــــــــــل ز حیات جاودانی تا کی؟

  ای خفته تویی اشرف مخـــلوق خدا                      انــــــدر ره وصل ناتــــوانی تـــا کی؟

   ده روزه عمر بنـــــده خلـــــق مباش                     دریـــوزگی و مدیحه خــــوانی تا کی؟

   رزق همه از ازل به دفـتر ثبت است                     پس در پی نان چـــرب زبانی تا کی؟

   نی عمر به جامانَد ونی حشمت وجاه                   ای خــــام طمع خـــــام گـــمانی تا کی؟

   این قصر فر یبــنده پرنقش و نـــــگار                   دارُالعَدَم است شــــــادمــــــانی تا کی؟

   از سیـــنه بـــشوی آرزوهــــــای دراز                 در بـــــــاغ خــــــیال باغـــــبانی تا کی؟

   جایی که تو را جزکفنی نیست نصیب                   بیـــهوده چو سگ به پاســـبانی تا کی؟

  ای بـــی خـبر از لذت فــردوس بــرین                  خرسند به عیش و نوش آنــــی تا کی؟

  در بند هـــوی مــباش و تسلیم هــوس                  بـــا دشمن خویـــش مهربـــانی تا کی؟

  شــــایـــد اًجًلًت مــهلت بســـیار نـــــداد                 نـــا مـــردمی و خواب گــــرانی تا کی؟

  درمُلک عدم که حاصلش یک نفس است            (ناصر) تو بـــــگوی زندگــانی تا کی؟1            


خلیل صارمی نایینی «ناصر»

فروردین 1378

                                                                             

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 غزل از نویسنده مقاله خلیل صارمی نایینی




طبقه بندی: فصل سوم، 
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 06:56 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]

دوران بعد از رحلت پیامبر اکرم  (صل الله و علیه و آله و سلم)

در پیام نبی مکرم اسلام حضرت محمد بن عبدالله صل الله و علیه و آله و سلم ، اسلام تنها 

یک عقیده ذهنی و متافیزیکی نیست ، بلکه یک واقعیت عینی ورسالت عملی واجتماعی نیز 

هست وپیامبر برای نجات مردم و برپایی قسط (عدالت و مساوات ) وبر انداختن جور و ظلم و جهل 

و جوع به پا خاسته و می کوشد با بسیج کردن و متشکل ساختن محرومان و حق طلبان ، 

کلیه طاغوتیان تاریخ را سرکوب و سرنگون کند و نظمی نو ، دنیایی نو و انسانیت نوینی پدید آورد .

گر چه پیامبر صل الله و علیه و آله و سلم تا حدود زیادی توفیق یافت که ایده آل و آرمان و

 اصول برابری خواهانه اسلام را در متن جامعه و مردم پیاده کند و تحقق عینی و عملی ببخشد ، 

اما متاسفانه دیر زمانی نگذشت که پس از رحلت آن بزرگوار جامعه اسلامی در خلاف جهت

 اقدامات ، نظامها و نقطه نظرات حضرت حرکت کرد و اسلام در ایده های منافع شخصی و 

دلبستگی ها ، و همچنین در وابستگی های خانوادگی و دودمانی وسیاسی ریخته شد و نوعی 

طبقه بندی جدید و اختلاف طبقاتی تازه ای سر بلند کرد .

اشراف و قدرتمندان با تسلط بر همه قوای تولید اقتصادی و ثروتهای ملی و منابع طبیعی ، دیگران

 را از این مواهب خدایی محروم ساختند و مردم را به بردگی و استثمار کشیدند وخود در اثر 

اندوختن پول و ثروت و قدرت ، وتصاحب اراضی وزمین های وسیع ، به فساد و انحراف و

 ابتذال اخلاقی گرائیدند .

اشرافیتی که در این دوره سر بر آورد ویا بهتر است بگوییم تجدید حیات کرد ، از اشرافیت 

دوران جاهلیت بسی پلید تر وخطرناکتر بود ، زیرا به گفته امام علی علیه السلام : شیر دنیا را 

به وسیله دین می دوشید .  یعنی برای تامین وتقویت منافع مادی و مواضع اجتماعی خود قرآن 

را پرچم و سپر خویش قرار داده و از اسلام که فی نفسه مدافع حقوق مستضعفان و پاسدار قسط

 و عدالت و شرف و تقوی ، و آموزنده حکمت و تعقل و تدبر است ، علیه مردمان ستمدیده و

 نیرو های حق جو ابزار پیکار ساخت .

در این برهه حساس استثمار گران و ارباب زر و زور ردای سبز پوشیده و عمامه پیامبر بر

 سر گذاردند و با شمشیر اسلام راه خدا را سد نموده و در نهایت به نام الله بندگان خدا را چپاول 

کردند و بر روی رهروان راستین راه خدا و پویندگان سنت نبوی شمشیر کشیده و چهره خاک را 

از خون آن پاکان مظلوم رنگین کردند .

نظام اشرافی بعد از رحلت

اشرافیت در این دوران پس از تجدید حیات از دو جناح عمده تشکیل میشد که در باره هر یک 

جداگانه سخن خواهیم گفت .

 اشراف اموی

در آستانه ظهور اسلام هسته مرکزی و نیروی عمده طبقه اشرافی مکه را قبیله قریش تشکیل 

می داد و همینان بودند که در مقابله با نهضت ستم سوز و ظلمت شکن اسلام در آزار و اذیت

 پیروان حضرت ختمی مرتبت لحظه ای از پای ننشستند و از هیچ کوششی در برابر عدالت

 خواهی اسلام فرو گذار نکردند و سر انجام پس از دادن تلفات مالی و جانی بسیار ، وقتی تاب 

مقاومت و پایداری را در خود ندیدند ، بالاخره پس از واقعه تاریخی فتح مکه به دست 

مسلمانان ، تسلیم شدند و خیلی آسان از پرستش بتهای خود دست کشیدند ، زیرا در اصل اعتقادی 

به آنها نداشتند و دفاع از بتها را به خاطر حفظ موقعیت و حاکمیت سیاسی و تسلط طبقاتی انجام 

می دادند .

براستی که قریش نه به بتهای خود گرویده بودند و نه آنها را خدایان خود می شمردند ، بلکه آنها 

را حتی به مسخره نیز می گرفتند و با تمسخر و تحقیر به آنها می نگریستند و به طور خلاصه

 اینکه بتها برای آنها فقط وسیله بود نه هدف ، وسیله ای که با آن عرب جاهلی را جلب و

 سپس استثمار کنند ، ودلبستگی قریش به خدایان تنها از آن جهت بود که چون بتها در نزد 

عرب ارزش داشتند ،  برای قریش بهترین آلت استثمار بودند و قریش از این جهت که محمد صل الله 

و علیه وآله وسلم در نظام اجتماعی آنان مداخله نموده و عدالتی را بر ایشان تحمیل کرد که با 

بزرگان و روسای آنها تناسبی نداشت رنجیدند ، نه از جهت بدگویی حضرت به خدایان آنها و

 انکار شفاعت و وساطت آنان در نزد خدا . واین همان آتشی بود که زیر خاکستر ماند.

با تسلیم شدن قریش مبارزه آنان پایان نیافت و گر چه آنها اعتبار سیاسی ، اقتدار اجتماعی و

 قدرت های مادی و اقتصادی خود را از دست دادند ، ولی دارای آن مقدار نفوذ و ریشه بودند که 

بتوانند بعد از رحلت پیشوای نهضت برای اسلام خطرها پدید آورند و از نو تجدید حیات کرده و

 موقعیتی تازه احراز کنند و در جامعه نو بنیاد اسلامی مواضع جدیدی را در چنگ خود بگیرند .

با تصاحب مقام خلافت توسط فردی از خاندان اموی (عثمان) اشراف پیشین بنی امیه پیروزی 

بزرگ و فوق العاده ای بدست آوردند و موقعیت های نوینی را اشغال کردند و در حقیقت خلافت 

عثمان دوران پیروزی و اعتلای خاندان بنی امیه و هواخواهان ایشان یا به دیگر سخن 

حزب اشراف مکه بود. 2

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 الفتنه الکبری . دکتر طه حسین . ص9 و 10

 اسلام در ایران . پطروشفسکی . ص48

 

ابوسفیان رهبر پیشین حزب اشراف مکه وپرچمدار کفار در غزوات بدر و احد و احزاب (خندق) 

که در آن موقع نابینا هم شده بود وقتی خبر واگذاری خلافت به عثمان را شنید ، به میان جمعی از 

بنی امیه که بر درگاهش گرد آمده بودند شتافت و اول پرسید آیا کسی از بنی هاشم یا بنی عبد المطلب

 در میان آنها نیست ؟ و چون اطمینان یافت ، آنها را مورد خطاب قرار داد و گفت : ای گروه بنی امیه

 اکنون که خلافت نصیب شما شده آن را از دست ندهید و مانند توپ بازی آن را به چنگ گیرید و

 برای فرزندان خود موروثی نمایید و ارکانش را بنی امیه قرار دهید ، سوگند به آنچه که ابو سفیان

 پیوسته بدانها سوگند می خورد (بتهای دوران جاهلیت) بهشت و دوزخی در کار نیست . 1

پیامبر اکرم صل الله و علیه و آله و سلم پس از فتح مکه کلیه اموال و امتیازات اجتماعی حکم بن

 العاص پسر عم ابوسفیان وعم عثمان وکسان و فرزندانش را سلب کرد وحتی به آنها اجازه اقامت 

در مدینه را هم نداد وهمه را با خشونت به طائف تبعید کرد. ابوبکر و عمر هم به آنها اجازه

 بازگشت ندادند. 2 اما عثمان وقتی به خلافت رسید نه تنها به آنان اجازه بازگشت داد ، بلکه 

صد هزار دینار هم به حکم بخشید .

یعقوبی در این باره می نویسد:

حکم بن العاص را روزی که به مدینه رسید دیدند که جامه پاره کهنه ای برتن و بز نری در پیش دارد

 (بزچرانی میکرد) تا بر عثمان در آمد و مردم او و همراهانش را می نگریستند ، سپس بیرون آمد 

در حالی که جبه خز و عبای فاخری بر تن داشت . 3

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 ترجمه الغدیر . جلد 19 .ص137

 الفتنه الکبری . ص197

 تاریخ یعقوبی . جلد2 . ص56


مروان پسر حکم ، وزیر و مشاور عثمان شد و بیش از پدر اموال گرد آورد و عثمان خمس غنایم

 ارمنستان را به وی بخشید و بار دیگر یکصد هزار دینار به او داد و باز قانع نشد و فدک را که 

خلفای سابق مدعی بودند از صدقات پیامبر و جزو اموال مسلمین است به تملک او در آورد .

حارث برادر مروان داماد عثمان شد و دویست هزار درهم خرج عروسی کرد و عثمان رمه ای را 

که به عنوان مالیات از بعضی ولایات رسیده بود به او بخشیده و در نهایت زکات قبیله ای را که بالغ 

بر سیصد هزار درهم بود به او داد . 1

بذل و بخشش های عثمان تنها به اموال منقول خاتمه نیافت و از آن پس دست به بخشش اموال 

غیر منقول زد و از جمله ایرادهایی که بر عثمان گرفته شده این است که او اراضی و زمین های

 بسیاری را در شهرها و آبادیها تیول بنی امیه نمود . 2

 حزب اشرافی عده ای از مهاجران قدیمی

امکانات اجتماعی و اقتصادی این حزب از حزب اموی به مراتب کمتر بود و در واقع امویان در

 زمان حکومت عثمان نیروی اشرافی مسلط بودند . پس از وفات پیامبر اکرم صل الله و علیه و آله 

و سلم بسیاری از پیش قدمان (عده ای از مهاجران وتعداد قلیلی از انصار ) که در بهره بردن 

از حقوق اجتماعی و اقتصادی با دیگران برابر بودند ،  از توده مردم جدا شده و بین آنها و اکثریت

 عظیم مسلمانان فاصله بزرگی ایجاد شد و امتیاز معنوی رنگ مادی به خود گرفت .

آنها سابقه و شهرت و حیثیت خود را به وسیله ای برای کسب قدرت و ثروت تبدیل کردند.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

  تاریخ یعقوبی . جلد2 . ص 56

2 - الفتنه الکبری . جلد 1 . ص209


و با ترفند زیر پرچم صحابه رسول الله بودن ، سود های سودا گرانه بردند و به استثمار مردم

 پرداختند که از برجسته ترین این افراد می توان از طلحه و زبیر نام برد که بر املاک و اراضی

 وسیعی چنگ انداخته و بردگان و کنیزکان بسیار و اموال گوناگونی بدست آوردند . 1

دکتر طه یاسین مینویسد :

طلحه از آن جهت که کار بیعت عثمان بدون حضور او پایان یافت با وی مخالف شد ولی عثمان دل او

 را به دست آورد و با یکدیگر کنار آمدند و عثمان مالهای فراوان به او داد چنانکه گویند : زمانی

 طلحه پنجاه هزار درهم از عثمان به صورت وام گرفت و چون خواست برگرداند عثمان بدو گفت :

 آن پولها مزد جوانمردی توست و دویست هزار درهم دیگر نیز بداد .

آنها با یکدیگر داد و ستد داشتند چنانکه طلحه میفروخت و عثمان در حجاز می خرید وعثمان می

 فروخت و طلحه در عراق خریداری می کرد و گویند چون طلحه مرد میراث او به سی میلیون درهم

 می رسید . 2

مسعودی گوید:

طلحه در کوفه خانه خود را که تاکنون نیز معروف است بساخت و عواید وی از املاک عراق هر

 روز هزار دینار بود و بعضی بیشتر هم گفته اند و گویند : در ناحیه سراة بیش از این داشت .

مسعودی از زبیر نیز به عنوان مالدار و ملکدار یاد می کند و گوید خانه وی در بصره

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 مالکیت و ملکداری . ابوذر ورداسبی . ص 38و37

 الفتنه الکبری . جلد 1 . ص 159و158


تاکنون نیز معروف است و تجار و مالداران در آن رفت و آمد می کنند وچند خانه دیگر نیز در مصر

 و کوفه و اسکندریه داشت ، و خانه ها و املاک زبیر هنوز معروف است و هزار اسب ،  و غلام

 و کنیزنیز از هر کدام هزار از خود بر جای گذاشت و در شهر هایی که نام بردیم املاک بسیار

 داشت . 

ابن سعد می گوید :

عثمان ششصد هزار درهم به زبیر بخشید و او پس از دریافت این مبلغ متاعی مرغوب را جستجو

 می کرد تا وی را به خریدن زمینی راهنمایی کردند و او زمین هایی در کوفه و بصره و مصر خرید .

او همچنین می گوید: زبیر نمی خواست مردم امانتی نزد او بگذارند و هر گاه کسی مالی را به امانت

 نزد او می برد می گفت ، این را به وام بده ، چون از یک طرف می ترسید مال امانت تباه شود ، و

 از سوی دیگر می خواست از سود آن استفاده ببرد ، و بدین رو ثروت فراوانی یافت چندان که 

انگشت نما شد ، و زبیر به جز غلات و اموال منقول زمین هایی در فسطاط و اسکندریه و بصره و

 همچنین یازده خانه در مدینه داشت . 2

حاصل سخن این که : در دوره عثمان نه تنها در حجاز و عراق ، بلکه در سر زمین های دیگر 

عربی و سایر ممالک مفتوحه تیولهای بزرگ و اموال و املاک وسیعی به وجود آمده و کارگران

 بسیاری از بردگان و موالی و آزاد در آنها به کار ایستادند و در اسلام طبقه جدیدی پیدا شد که این

 طبقه ممتاز از کافران تسلیم شده قریشی و به ویژه خاندان اموی و بخشی از اصحاب و مجاهدان

 سابق تشکیل شده بود .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1  -  مروج الذهب . مسعودی

2 -  الفتنه الکبری . جلد 1 . ص155


بر همین اساس است که برخی از محققان مسلمان ریشه تکوین مجدد جامعه طبقاتی را درزمان 

خلافت عثمان یافته اند و گفته اند که اشرافیت در این دوران تجدید حیات کرده و جامعه اسلامی به 

دو قطب ثروتمند و فقیر و به عبارت واضح تر استثمارگر و استثمار شده تقسیم شده است ، و برخی

 دیگر از محققان حتی پا را از این هم فراتر نهاده و نشانه های اصلی این نظام طبقاتی را در دوره

 عمر یافته اند و معتقدند که : تقسیم نابرابر در آمد عمومی توسط عمر به منظور رجحان دادن به 

افراد با سابقه در اسلام به احیای جامعه طبقاتی کمک کرد .

ابو یوسف ، قاضی القضات زمان هارون می نویسد :

عمر بن خطاب در یک سخنرانی عمومی گفت : سوگند به خدایی که جز او خدایی نیست ، هیچ کس

 یافت نشود که در این ثروت بی حق باشد یا از آن به او نپردازم ، سهم من هم از این ثروت همسان

 شماست لیکن با این تفاوت که هر کداممان بر حسب منزلتی که نسبت به کتاب خدای عزّوجلّ و

 پیامبرش داریم ، یعنی هر کسی بر حسب رنجی که در اسلام کشیده یا سابقه اش در این راه ، و نیز

 بر حسب بی نیازی و نیازمندیش ، اگر زنده ماندم ترتیبی خواهم داد که سهم چوپان کوهستان صنعا

 را از این مال همانجا و پیش از آنکه دلتنگ شود به او برسانند.

آنگاه عمر برای کسانیکه در جنگ بدر حضور داشتند مواجب سالانه ای به مبلغ پنج هزار درهم و

برای مهاجران حبشه وکسانی که در جنگ احد حضور داشتند هر کدام چهار هزار درهم و پسران

 بدریان را هر یک دو هزار درهم وهر که را پیش از فتح مکه هجرت کرده بود سه هزار درهم و

هر کدام را که در فتح مکه اسلام آورده بود دو هزار درهم مقررکرد . 1

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 -   الخراج . قاضی القضات ابو یوسف . ص42


با این روش عمر چنانکه ملاحظه می شود پیش قدمان (مهاجر و انصار) از اشراف پیشین مکه

 خیلی بیشتر حقوق می گرفتند و عمر برای جلو گیری از سوء استفاده ، آنها را در مدینه تحت نظر

 نگاه داشت و خرید و فروش زمین و زراعت و هر نوع فعالیت سرمایه داری را توسط آنان ممنوع

 ساخت و به این ترتیب اجازه نمی داد در آمد بیشتر آنان به سرمایه و یا مالکیت اراضی تبدیل شود .

گر چه عمر زمینه را برای تکوین و رشد اختلافات طبقاتی مهیا کرد اما خود نیز بزودی به سیاست

 غلط اقتصادی خویش پی برد و تصمیم گرفت که در اولین فرصت ، مساوات در تقسیم عواید را

 رعایت کرده و هیچکس را بر دیگری امتیاز ندهد و حتی ثروت اضافی توانگران را باز ستاند و 

به فقیران برگرداند .

طه حسین در این زمینه میگوید :

عمر در اواخر زندگی گفته که اگر در آغاز کار متوجه پایان آن بودم ثروتهای اضافی ثروتمندان 

را میگرفتم و به فقرا و مستمندان می دادم . 1

بدیهی است که اگر عمر خلیفه دوم کفاف می کرد و او این کار را انجام هم می داد ، باز هم

 نمی توانست ریشه و زمینه عینی تکوین و رشد جامعه طبقاتی را خشک کند ، زیرا فتوحات 

( فتوحاتی که به نام اسلام انجام می گرفت ) این زمینه عینی را فراهم آورده بود .

اثرات زیان بخش و ناگوار فتوحات

 جامعه را در ثروت تصنعی و دارایی های کاذب غرقه ساخت و عرب مزه نعمتهایی را

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1   الفتنه الکبری . طه حسین


چشید که از دسترنج و تولید و کار خودش به دست نیامده بود .

 ثروت و در آمدی که از جنگهای خارجی سرچشمه می گرفت حتی در زمان ابوبکر افراد را

 به صورت یکسان در بر نمی گرفت و بیشتر عاید کسانی می شد که برای فرو رفتن در پیکار خونین

 خارجی از یکدیگر سبقت می گرفتند ، مثلا در جنگ ذات السلاسل وقتی که هرمز سردار ایرانی در

 یک نبرد تن به تن به دست خالد کشته شد ، او به حکم آنکه شخصا او را کشته اسلحه و لباس

 گرانبهایش را به غنیمت اختصاصی ربود که تنها کلاه وی صد هزار درهم قیمت داشت . 1   

به گفته عمر چون چیزی به دست خالد می افتاد در میان کسانی که احتیاج نداشتند تقسیم می کرد و

 به ابو بکر حساب پس نمی داد . 2

وقتی در روزگار ابو بکر بخشی از اموال و غنایم جنگی در دستهای کسانی که احتیاج ندارند 

متمرکز شود وضع دوران عثمان دیگر روشن است و شاعر خوش سروده که گفته است :

خشت اول چون نهد معمار کج             تا ثـــریا می رود دیـــوار کـــج

به گفته طبری :

در شهر کوفه خانواده های معروف ، از سهم غنایم جنگی و مقرری سالیانه خود مبالغی گزاف

 اندوختند تا آنجا که یکی از مردمان کوفه وقتی به جنگ می رفت هزار شتر برای حمل همراهان 

و کالای خود همراه داشت . 3

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 تاریخ ابن اثیر . جلد 2 . ص103

 تاریخ ابن عساکر . جلد 5 . ص112

 تاریخ سیاسی اسلام . دکتر حسن ابراهیم حسن . جلد1 . ص 269


 در اثر فتوحات بردگی که به برکت اسلام در حال زوال بود ، جانی تازه گرفت و تاریخ نشان 

می دهد که در زمان ابو بکر و عمر تعداد کثیری از مردان و زنان و کودکان ممالک مفتوحه به 

بردگی کشیده شدند .

ابن اثیر می نویسد :

چون خلافت به عمر رسید گفت : اکنون که خداوند عجم را برای شما تسخیر نمود و بر وسعت فتح

 افزود ، زشت است که عربان مالک یکدیگر باشند. 1  (یعنی به جای عرب بنده و برده عجم داشته

 باشید )

طبری نیز ضمن نقل این داستان می افزاید :

عمر مقرر داشت که هیچ عربی مملوک نباشد . 2

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1  تاریخ ابن اثیر . جلد 2 . ص 99

 تاریخ طبری . ترجمه ابوالقاسم پاینده . جلد 4 . ص 1476


خلیل صارمی نایینی«ناصر»

فروردین1378




طبقه بندی: فصل چهارم، 
[ چهارشنبه 1390/11/12 ] [ 06:41 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


نگاهی به علی علیه السلام


اَلحقُّ مَعَ علیٌ و علیٌ مَعَ الحقّ       

علی و سیاست

تعریف سیاست : شناسایی چگونکی روابط میان فرد با دولت و جامعه و حکومت . 1

تعریف ارسطو : لازم است که مهم ترین نیکی ها موضوع مهمترین اجتماعات قرار گیرد و این 

معنی همان است که به طور تحقیق دولت و سیاست نامیده می شود .2

تعریف دیگری از سیاست که باعث وحشت عمومی و افراد غیر سیاست مدار و منفور همه 

راد مردان عالم است : ( سیاست عبارت است از تشخیص هدف که شخص سیاست مدار آن 

را تشخیص داده ، وبدست آوردن آن با هر وسیله ای که ممکن است.) 3 

در این تعریف آخری خبری از خیر و سعادت و انسانیت در کار نیست و با کمال تأسف رویه

 اکثر سیاسیون در عصر حاضر است .

با ارائه تعاریف سه گانه فوق جویندگان حقیقت باید بدانند که اگر مقصود از سیاست همان  قسم 

سوم است علی علیه السلام نیز کاملا از آن مطلع بوده ،ولی هرگز اهل عمل به آن نبوده است ، 

چون کسی که به حقیقت و شرافت انسانی آگاهی دارد محال  است  آن را فدای رسیدن به  

پیروزی ظاهری و چند روزه دنیا نماید .

1 نگاهی به علی . محمد تقی جعفری .ص 9

2 السیاسه لارسطوطالیس . ص91

3- نگاهی به علی . محمد تقی جعفری . ص11

 

و اما اگر سیاست حقیقی را در نظر بگیریم و بگوییم سیاست عبارت است از پیروزی دراجتماعات ،

 آن هم نه پیروزی چن صباحی همراه با بستن دست و پای زیر دستان و ناتوانان ، بلکه 

پیروزی جاودانی بر همه قلب ها و مشاعر آدمی ، آنگاه علی  علیه السلام سردمدار و پایه گذار 

این گونه سیاستی است .1


علی علیه السلام و جهاد

اولین آیه در مورد اقدام به جنگ

                    (اُذن للّذین یُقاتلون بانّهم ظلموا و ان الله علی نَصرهم لَقدیر )

اجازه د اده شد به کسانی که در معرض کشتار قرار گرفته اند که بجنگند زیرا آنان مظلوم واقع 

شده اند و به نا حق از وطن ها یشان اخراج شده اند و خداوند به پیروز ساختن آنها تواناست . 2

پس ازآیه فوق آیه دیگری نازل شد که می فرماید :

( وقاتلوهُم حتی لا تَکون فِتنه ویَکون الدّین لله فَان اِنتهوا فَلا عُدوان اِلاّ عَلی الظّالمین )

و با کافران جهاد کنید تا فتنه و فساد از روی زمین بر طرف شود(تا مسلمانان را از دین 

بر نگردانند ) و همه را آیین ، دین خدا باشد و اگراز فتنه و جنگ دست کشیدند (با آنها عدالت 

کنید) که ستم جز بر ستمکاران روا نیست . 3

قطع نظر از تمام کمالات و اوصاف انسانی علی علیه السلام ، او به اقرار همه تواریخ سرباز

1- نگاهی به علی . محمد تقی جعفری. ص14

 2-  سوره حج . آیه 40

3 سوره بقره . آیه 193

 

درجه یک اسلام بوده است. چرا که هرگز دیده نشده که در جنگ از یک نفر یا از تمام سپاهیان

 خصم به علت ترس روی گردان شود و تمام فتو حات اسلام به استثنای جنگ تبوک به پرچمداری

 و فداکاری او بوده است .

شرح رشادتها و دلاوریهای حضرت از همان لحظات اول که به اسلام ایمان آوردند تا لحظه 

شهادت خود بحثی مفصل است که کتابهای بسیاری در این باب نوشته شده و اگر تا قیامت هم 

بنویسند بیان ذرّه ای از فداکاری های آن حضرت در جنگ ها  نخواهد شد و ما این مقوله را به

 عهده خوانندگان میگذاریم و به این گفتار حضرت بسنده میکنیم که فرمودند :

                          ( اِنَّ الجهاد بابٌ مِن اَبواب الجنّه فَتحهٌ الله لخاصّه اولیاء ... )

که همانا جهاد دری از درهای بهشت است که گشوده نمی شود مگر بر روی بندگان خاص 

خداوند ......... الخ . 1

علی علیه السلام و نهج البلاغه

آن روزی که نهج البلاغه علی ابن ابیطالب علیه السلام بی طرفانه و با دقت مورد بررسی و تأمل

 قرار گیرد از تمامی مکتب های اجتماعی ، اخلاقی ، اقتصادی و فلسفی بی نیاز خواهیم شد . 2

این مکتوب  بزرگ و شریف تنها کتاب دیروز و امروز نیست بلکه چراغ راه فردای بشریت

 

1 نهج البلاغه

2 نگاهی به علی . محمد تقی جعفری . ص65

 

 هم هست و تشریح انسان و جهان در نهج البلاغه به طور جاودانی و همیشگی انجام گرفته است 

و قوانین آن در مورد انسان و جهان محصور در زمان و مکان معینی نیست تا محدود به چهار

 دیواری عصری و یا قرنی خاص بوده باشد .

نهج البلاغه بعد از قرآن کریم جامع همه علوم بشری و روشن کننده راه سعادت بشر تا رسیدن

 به مقصود و مطلوب نهایی است .

هنگامی که تشبیهات و کنایات و معانی بسیار ظریف و دقیق را در نهج البلاغه مشاهده می کنی

 می پنداری که تمام عمرآن حضرت در فن فصاحت و بلاغت و ادبیات سپری شده و زمانی که آن 

جناب در خطبه هایش راجع  به مباحث عالی توحید سخن می راند مطالب کلیۀ فلاسفه جهان در

 مقابل آن تنها جملاتی پیش پا افتاده و ابتدایی جلوه می  کند.

آیا اقتصادی را که علی علیه السلام در این کتاب طراحی کرده می توان در مکتب های ناقص و 

محدود بشری استنباط نمود؟

 شاید هر یک از این مکاتب دارای مزیت هایی هم باشند اما در کل نقصان ها و نارسایی های

 فراوانی دارند و هیچ کدام کمال مطلوب را ارائه نمی نمایند چنانکه  یکی انسان را قربانی اقتصاد 

می کند و دیگری اقتصاد را در راه انسان پوچ می نماید ،

 یکی فرد را مطلق العنان می گذارد و اجتماع را نادیده می گیرد و آن دیگر اجتماع را اصیل دانسته 

و فرد را مطرود می داند. نهج البلاغه با پیروی از اعتدال خاص اسلامی ، حقوق هیچ یک از طبقات

 را ضایع نکرده و فرد و اجتماع را با هم در نظر می گیرد، یعنی به فرد تا جایی که مزاحم و مخلّ 

نظم و امور اجتماع نیست آزادی می دهد وهمیشه مصالح اجتماع را بر مصالح فرد ترجیح می دهد

 و اصول و مبانی اقتصاد اسلامی را به طوری واضح و روشن بیان می کند که هر صاحب حقّی

 به حقوق خود دست می یابد.


علی علیه السلام و عرفان مثبت

 اسلام ناب و اصیل مکتبی است که ریاست مطلق آن پس از وجود نازنین پیغمبر اکرم صل الله علیه 

و آله و سلم به علی علیه السلام و اولاد مطهر او رسیده است .آنانی که هر کدام الگوی واقعی 

همه نیکی ها و سر آغاز همه راههای منتهی به مقام قرب ربوبی هستند .

در عرفان حقیقی جنبۀ مثبت روح منظور نظر است ، یعنی حقایقی راکه به راهنمایی عقل و 

اشراق قلبی به روح راه پیدا می کنند.

 در این عرفان هر پدیده ای را که از این جنبۀ مثبت روح بیرون است خیال و توّهم و تجسیم می نامند.

عرفان مثبت عظمت کبریایی را با طبیعت پا در هوا هم سنخ نمی داند و اوصاف و کمالاتی را 

ضروری نفوس می داند که از راهرهبران توحیدی تبلیغ شده باشد و تنها راه قرب واقعی را عمل

 به دستورات انبیاء و پایبند بودن بدان می داند.

 این عرفان همه افراد بشر را قابل رسیدن به اوج کمالات روحی و مقامات معنوی می داند و

 هنگام توجه به مبدأ اعلی (واجب الوجود) تجسم قلبی هر گونه واسطه ای را شرک می داند اگر

چه آن واسطه حتّی وجود نازنین پیامبر اکرم صل الله و علیه و آله و سلم باشد .

اولین و آخرین الگوی عرفان مثبت ، علی ابن ابیطالب علیه السلام است که با دستان مبارک

 خویش درخت می کارد و زمین رابیل زده و زراعت می کند و در دل شب های تاریک پس از 

محاسبه نفس خویش رو به پیشگاه یگانه معبود آورده و از شوققرب و بیم هجر از خود بی خود 

گشته و سر از پای نمی شناسد.

در این عرفان خود ستایی عین شرک است و این همان عرفان حقیقی است که طعم واقعی تکلیف

 را برای اولاد آدم در مقابل فرد و اجتماع به او می چشاند.

و همان است که سعدی در مورد آن می فرماید:

                           بنـی آدم اعضـای یـک پیـــکرنـد         

                                                         که در آفرینش ز یک گوهـــــرند

                               چو عضـوی به درد آورد روزگار      

                                                          دگـر عضــوها را نمـانــد قـــرار



ادامه مطلب

طبقه بندی: فصل پنجم .بخش1، 
[ سه شنبه 1390/10/27 ] [ 12:54 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]


 

18 – بزرگترین افسوس ها در روز قیامت افسوس کسی است که ثروتی را از راه غیر طاعت

 خدا بهدست آورده ، اما دیگری آن ثروت را به ارث برده و آن را در راه خدا صرف نموده و به 

خاطر آن به بهشت رفته است ، در حالی که بدست آورنده اصلی ثروت  به جهنم در افتاده است. 1

19 – سه گروهند که مال را بر جان خود ترجیح می دهند . یکی بازرگان دریا ،دیگری همنشین

 پادشاه وسوم قاضی رشوه خوار . 2  

20 – هر کس که مال و ثروتی دارد باید به وسیله آن با نزدیکانش پیوند برقرار کند و خوب مهمانی

 نماید و گرفتار و اسیری را آزاد گرداند ، زیرا رسیدن به این ویژگی ها مایه بزرگواری در دنیا

 و شرافت در آخرت است . 3   

21– برترین مال آن است که با آن حقوق مردم ادا شود . 4

 

22– حب مال دین را سست و یقین را فاسد می کند . 5

 

23– بدترین اموال آن است که حق خدا از آن خارج نشود . 6

24 – ثروتت را در گناهـان صرف مکن که بر پروردگارت بدون عمل صالح وارد خواهی شد . 7

25 – هر که مالی را از راه غیر حلال به دست آورده آن را در راه غیر حق مصرف خواهد کرد . 8

26 – چه بسا نعمت داده ای که نعمتش وسیله گرفتاری و هلاکش گردد . 9

27 – از کفران نعمت هابه دور باشید که نقمت ها شما را در بر خواهد گرفت . 10

1 الی 10-  جلوه های حکمت . ناظم زاده قمی . به ترتیب : ص527حدیث7 – ص528حدیث16 – ص529

حدیث23 – ص529حدیث27 – ص530حدیث33 – ص530حدیث31 – ص530

حدیث37 – ص530حدیث39 – ص581حدیث5 – ص583حدیث14

 

به قدر کفایت آوردیم گوشه ای از آنچه را که مولایمان علی علیه السلام در مورد مذمت دنیا و ما 

فیها فرموده بودند و به قول شاعر :


                    آب دریا را اگـــر نتـــوان کــشید          

                                                     پس به قدر تشنــــگی باید چشید

علی علیه السلام و عدالت         

عقیل برادر حضرت علی علیه السلام با اطفال رنگ پریده و گرسنه خدمت امیر المومنین رسید و

 تقاضای سهم بیشتری از بیت المال کرد ، وطبیعی است که هر برادری با دیدن کودکان گرسنه ی 

برادر خود تحت تاثیر قرار می گیرد ،اما امام علیه السلام با قاطعیت جواب منفی داد و برای

 آنکه فلسفه جواب خود را به برادر تفهیم کند آهن گداخته ای را به بدن عقیل نزدیک کرد و فرمود :

همانــگونه که تو از نزدیک شدن به این آهـــن گـداخته می ترسی من هــم از عذاب قیــامــت 

می ترسم . 1

 روزی دیگر حضرت مشغول تقسیم بیت المال بود که طفلی از نوه های امام علیه السلام آمد و 

چیزی برداشت و رفت ،اما امام سراسیمه به دنبال کودک دوید و آن را از دستش گرفت و به

 بیت المال برگردانید ،مردم به ایشان گفتند که این طفل هم سهمی دارد ،که امام فرمودند:

هرگز ، تنها پدراین کودک سهمی دارد ، آنهم به قدر سهم هر مسلمان عادی ، و هر گاه سهمش 

را گرفت به هر قدر که لازم بداند به این کودک خواهد داد . 2

گویند روزی طلحه و زبیر به محضر حضرت رسیدند و گفتند : عُمر سهم ما را بیش از

1 -  نهج البلاغه . صبحی الصالح . ص347

2 – حیاة الامام حسن علیه السلام . باقر شریف القرشی . جلد 1 . ص 388

 

سایرین می داد ، امام به آن دو فرمودند : پیامبر چه ؟ او هم به شما می داد ؟ آنها ساکت

 شدند .آنگاه حضرت سوال فرمودند : آیا پیامبر اسلام ( صل الله و علیه و آله و سلم ) بین

 مسلمانان به طور مساوی تقسیم نمی کرد ؟ گفتند آری ، سپس دوباره رو به آنان کرده و

 پرسیدند : چراشما انتظار سهم بیشتری دارید ؟ گفتند : به خاطر اینکه ما هم سابقه بیشتری در

 اسلام آوردن بر دیگران داریم ، و هم قرابت و نزدیکی ما به پیامبر اکرم بیشتر است ، و هم در

 سختی ها و مشکلات ( جنگها و غیره ) بیشتر شرکت داشته ایم .

امام علیه السلام در جواب آنان فرمودند : در هر سه موردی که گفتید من از شما مقدم ترم ، زیرا

 هم قبل از شما به نبوت نبی مکرم ایمان آوردم ، هم داماد و پسر عموی ایشان هستم و هم در

 جنگها بیش از همه شما شمشیر کشیده ام . اما با همه این امتیازات به خدا سوگند  سهم من

 که رییس حکومت نیز هستم با این کارگر که در این گوشه کار می کند یکسان است . 1

حضرت در سفارشاتشان به عُمر فرمودند : در سه مسئله اساسی بسیار دقت کن .

اول اینکه : در حدودی که میان متخلفان و مجرمان اجرا می کنی میان افراد هیچ گونه امتیازی در نظر نگیر .

دوم اینکه : در حال شادی و غضب طبق حکم خداوند حکم کن .

وسوم آنکه: در تقسیم بیت المال هرگز مراعات نژاد را نکن . 2

امام صادق علیه السلام می فرمایند : هنگانی که علی علیه السلام زمامدار شدند در یک سخنرانی

 فرمودند : تا وقتی از خود چیزی دارم و درخت خرمایی در شهر مدینه در اختیار  

1 -  بحار الانوار .جلد 42 . ص 116

2 – وسایل الشیعه . جلد 18 ص 156 .   و الحیاة . جلد 2 ص 387

 

من است به خدا قسم درهمی از بیت المال بر نمی دارم و همه را در میان شما تقسیم می کنم  و

 اکنون که من از خودم جانب داری نمیکنم و چیزی از بیت المال برنمی دارم می پندارید که جانب 

شما را خواهم گرفت و اضافه بر حقتان و از سهم دیگران به شما می دهم .

برادرشان عقیل اظهار نمود : آیا مرا با یک سیاه در مدینه برابر می کنی و با یک چشم می نگری ؟

حضرت فرمودند : به جایت بنشین ، در اینجا کسی غیر از تو نبود که صحبت  کند ؟ هیچ چیزی تو را

 بر یک سیاه بر تری نمی دهد ، مگر پارسایی و عدالت خواهی تو .

علی علیه السلام و تجارت

حضرت در نامه خویش به مالک اشتر چنین می فرمایند :

تو را نسبت به بازرگانان و صاحبان صنایع توصیه و سفارش می کنم که با آنها به خوبی رفتار

 نمایی ، چه آن عده که سرمایه شان را در شهر و دیار خود به کار می اندازند و چه آنها که در 

خارج از محل زندگیشان آن را به کار انداخته و مدام در رفت و آمد هستند ، زیرا آنها جلب کننده 

منفعت و وسیله ازدیاد ثروتند و با سرمایه خویش از نقاط دور دست ثروت را به خشکی ها ، 

دریا ها ، دشت ها و کوه های قلمرو تو می کشانند و از نقاط دوردست مایحتاج مردم را فراهم 

می آورند .

در این فرمان صریح بازرگانان و صاحبان صنایع ، یعنی تولید کنندگان در یک ردیف فرار گرفته و

 هر دو گروه منشاء منفعت تلقی شده اند ، و موضوع جلب کالا از نقاط دور دست و منافعی که 

به وسیله گروههای مزبور عاید می شود تشریح گردیده و تجارت نیز نوعی کار تولیدی و مفید تلقی 

می گردد و منافع حاصل از آن در آمد تولیدی محسوب می شود . 1 

1 – اقتصاد ما . محمد باقر صدر . ترجمه ع- اسپهبدی. جلد 2 . ص279

 

فرمان حضرت به مالک اشتر دلیل محکمی است بر توجه خاص ایشان به مسئله تجارت و صنعت

 که هر دو وسیله ای در جهت جلب ثروت برای جامعه اسلامی هستند .

علی علیه السلام و سنت وقف

آقای سید محمود طالقانی می نویسد :

علی علیه السلام با آن روشن بینی خاص خویش می دیدند که انحراف از اصول اسلامی و طغیان

 بر علیه حقوق مردم که از زمان عثمان و به وسیله بنی امیه شروع شده ،  پس از وی نیز ادامه

 خواهد یافت و سلاطین بنی امیه و عمال و پیروان آنها منابع طبیعی و اراضی را نیز مانند دیگر

 سرمایه های مادی و معنوی به غارت خواهند برد و عموم مسلمانان و خصوصا اهالی مدینه را از

 زندگی و هستی ساقط خواهند کرد ، به همین علت اراضی را در مدینه به صورت وقف در آورده تا

 دست غارتگران از آن کوتاه شود و وسیله ای برای تامین معیشت بینوایان گردد ، اما متاسفانه

 اوقاف مسلمانان نیز مانند دیگر سرمایه ها از چپاول مستبدان و عُمال آنها مصون نماند . 1

علی علیه السلام و ثروت

حضرت علی علیه السلام در زمان حیات تنها از عواید اوقاف روزی در حدود چهار هزار دینار

 صدقه می داد و با داشتن این همه ثروت و دارایی و در آمد نه تنها در کاخهای مجلل نمی زیست

 بلکه در ساده ترین کلبه ها زندگی میکرد.

ایشان برای مبارزه با فقر اجتماعی و گرسنگی گروهی ، فقر فردی را آگاهانه بر خود

تحمیل می کند و علیرغم بهره مندی از قدرت و امکان کامجویی از خوشیها و لذت های

1 -  اسلام و مالکیت . سید محمود طالقانی .ص 170 و 169

 

مادی و استفاده از وسایل رفاه و آسایش ، هر گونه مال و منال و جاه و جلال را ترک می گوید و به

 زندگی و خوراک و پوشاک ساده ای قناعت می کند و برای برای توجیه ساده زیستی و فقر

 اختیاری خود نیز می گوید :

من چگونه روا بدانم که امیر المومنینم بخوانند اما در سختی های روزگار با فقرا و نیازمندان

 همراه و هم قدم نباشم . 1

چنا ن که روایت کرده اند ، مکرراً جامه آن حضرت پاره می شد و به دست خود روی آن را وصله می

 کرد و می گفت : جامه وصله دار دل را خاشع می کند . 2

ابن ابی الحدید می گوید

جامه اش را با پوست یا لیف خرما وصله می زد و کفشهایش از لیف خرما بود و 

پیراهنی کرباس داشت . 3 اما خوراکش را از زبان عقبه ابن علقمه بشنویم که می گوید :

بر علی علیه السلام وارد شدم ، در پیش او ماست ترشیده ای بود که بوی ترشی آن مرا آزرد و

 نیز چند تکه نان خشکیده بود ، گفتم : ای امیر مومنان آیا خوراک تو این است ؟

امام پاسخ فرموده و گفتند : یا ابا الجنوب ، رسول خدا خوراکی از این کمتر و خشک تر می خورد و

 از این لباس زبر تر می پوشید و اگر من از او پیروی نکنم و در خوراک و پوشاک چون او نباشم می

 ترسم به او نپیوندم . 4

1 -  نهج البلاغه . مکتوب حضرت به عثمان ابن حنیف

2 – طبقات ابن سعد . جلد 3 . ص 20

3 – شرح نهج البلاغه . ابن ابی الحدید .جلد 1     و     الغارات . ابراهیم ثقفی . (قرن سوم ) جلد 1 . ص97

4 – الغارات . جلد 1 ص 85     و      شرح نهج البلاغه . ابن ابی الحدید . جلد 1 ص  97

 

آن حضرت نه تنها در زمان خلافت ، بلکه از زمانی که خود را شناخته چنین بوده و اینگونه ساده و

 ضد اشرافی زندگی کرده و حتی در زمان حیات پیامبر مکرم اسلام و همسر عزیزشان حضرت

 فاطمه زهرا سلام الله علیها نیز جز نان جو و امثال آن چیزی تناول نکرده و تمام افراد خانواده ایشان

 نیز همین گونه بوده اند .

این خصیصه بارز به قدری در حضرت قوت دارد که لامنس مستشرق اروپایی حضرت را ملامت 

و مذمت می کند که این گونه زهد و قناعت می ورزد در حالی که با کار و زحمت و زور بازوی 

خویش روزی را به دست می آورد نه به فریب و غارت .

  لامنس

 این عمل را برای حضرت ننگ شمرده که حتی بعد از هجرت به مدینه کار می کرده ومزد 

می گرفته است وقوت ضروری خودرا نیزمی خریده وبرای فاطمه سلام الله علیها می آورده و 

می فرموده که بخور و کودکان خویش را نیز طعام ده .


ادامه مطلب

طبقه بندی: فصل پنجم .بخش2، 
[ سه شنبه 1390/10/27 ] [ 12:37 بعد از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]

 

براساس برنامه صریح و قاطع حضرت ابتدا کلیه زمین هایی که از طرف عثمان به بنی امیه و 

سایرین داده شده بود ملکعمومی زارعان و زحمتکشان تحت امر حکومت اسلامی اعلام گردید ،

 و مالکیت فئودالی زمین و آب و غیره را که مخالفسنت و سیاست ارضی پیامبر بود ملغی کرده

 و ضربه شدیدی بر اساس نظام طبقاتی وارد آورد .

(نفی مالکیت خصوصی اراضی مفتوحه وتملیک آن به جامعه اسلامی در زمان عمر انجام یافته

 بود ، اما در همان زمان هم طرح این مسئله از طرف علی علیه السلام عرضه شده بود .

بلاذری میگوید :

 تمایل و توقع اکثر نظامیان عرب تملک اراضی توسط خود آنها بود و این را به عمر نیز ابراز 

داشته بودند و حتی عبد الرحمن بن عوف نیز از طرفداران تقسیم اراضی بین نظامیان بود اما 

تنها کسی که با این پیشنهاد مخالفت کرد علی علیه السلام بوده و فرموده بودند :

1 – شرح نهج البلاغه .ابن ابی الحدید. جلد2وجلد7 ص37 چاپ تهران – العداله الاجتمائیه  فی السلام . 

سید قطب .ص196 – امام علی بن ابیطاالب .عبدالفتاح عبدالمقصود . ترجمه محمد مهدی جعفری جلد2 .ص347و

348  (این خطبه راکلبی مورخ قرن دوم واسکافی ادیب و مورخ معتزلی در قرن سوم نیز نقل کرده اند.)


بگذارید این زمینها امروز و روزگاران بعد سرمایه همه مسلمانان باشد .1 

اما عثمان تمام این اراضی را که ( صوافی ) نامیده میشد به شکل اقطاع به بنی امیه و کسان 

دیگری واگذار کرده بود . 2 )

سپس در اقدام بعدی حضرت پس از تثبیت و تحکیم این سیاست  انقلابی و تاکید بر مغایرت ملکداری با

 سنت پیامبر ، به طور  قاطع استفاده از موقعیتهای دینی ، سیاسی وعلمی را در تمرکز ثروت و

 قدرت مورد حمله قرار داده و هیچ کس را جز به تقوی و فضیلت بر دیگران برتر ندانستند .

دکتر حسن ابراهیم حسن در رابطه با اصلاحات ارضی حضرت مینویسد :

علی علیه السلام شروع کرد و اقطاعاتی را که عثمان به اطرافیان و خویشاوندان خود داده بود 

پس گرفته و به بیت المال باز گرداند . 3

استاد عبد الفتاح عبد المقصود هم وطن دکتر حسن ابراهیم حسن مینویسد:

علی علیه السلام به اجرای تصمیم خود همت گماشت و تمام اراضی و املاکی را که عثمان به

 صورت تیول به برخی از اعضای خاندان و افراد خود داده بود مصادره کرد . 4

یعقوبی و ابن ابی الحدید نوشته اند :

ولید بن عقبه نماینده اشراف اموی مقیم مدینه که خود از بهره مندان بود بر امام وارد شد و گفت :

1 – الاموال . ابو عبید قاسم بن سلام . چاپ مصر ص83

2 -  فتوح البلدان . بلاذری   -  الخراج .ابو یوسف قاضی القضات جلد 1

3 – تاریخ اسلام (تاریخ سیاسی ).دکتر حسن ابراهیم حسن .جلد 1 ص283

4 – امام علی بن ابیطالب . عبد الفتاح عبد المقصود .جلد 2 ص348


ما حکومت شما را به رسمیت می شناسیم واز شما طرفداری می کنیم به شرط آنکه آنچه را که 

از زمان عثمان به دست آورده ا یم ضبط و مصادره نکنی و از آنچه در تصرف ماست ما را

 معاف داری .

حضرت در پاسخ با خشم فرمودند :

آنچه را که شما به دست آورده ا ید مرا نمی رسد که از حق خدا بگذرم و آن را ضبط و مصادره 

نکنم ، اما معاف کردن من شما را از آنچه در تصرف دارید ، آنچه در نزد شما از مال خدا و 

مسلمانان باشد عدالت شما را فرا میگیرد . 1

کلبی می گوید : 

عمرو عاص زمانی که در ( ابله ) اقامت گزیده بود و از فرمان حضرت اطلاع یافت به معاویه

 نوشت ، وقتی پسر ابو طالب برهنه ات کند و اموال و ثروت هایی را که به مالکیت خود در

 آورده ای از تو بگیرد چه خواهی کرد ؟ زودتر کاری بکن . 2 

علامه بزرگ و مرجع جهان تشیع حضرت آیت الله العظمی ، میرزای نایینی ، از متفکران

 و مجتهدان صاحبنظر و برجسته شیعه در امر حکومت داری میگوید :

بنیاد سیاست حضرت علی ابن ابیطالب استــرداد قطایع و تیــولات و بر پا داشتن اســاس مساوات بود 

و به همین جهت درعصر ولایت و خلافت ایشــان آن همه فــتن و حوادث بر پا شد . 3

1 – تاریخ یعقوبی . جلد2 ص 175 – شرح ابن ابی الحدید . جلد7 ص39 و 38

2 – الغدیر . علامه امینی . متن عربی .جلد 8 ص228 و 289

3 – تنبیه الامه و تنزیه المله . علامه میرزای نایینی


امام علیه السلام خطاب به کمیل با اشاره به کسانی که علم و عقیده را آلت پیشبرد اهداف دنیوی

 می کنند می فرمایند:

بعضی از اشخاص تند ذهن و زیرک را می یابم که می توانند به خوبی مقصودم را دریابند ولی حیف 

که محل اطمینان  نیستند و ابزار دین و دانش را برای دنیا طلبی و تحصیل منافع شخصی به کار

 می برند و به وسیله حجت های خداوند

 بر دوستانخاص خدا و به وسیله نعمت های او بر بندگانش تسلط و برتری می جویند .  1

امام علیه السلام در حقیقت دست رد بر سینه همه کسانی می زند که به نام عقیده به قدرت 

می رسند وعقیده را به ابزار قدرت بدل می کنند و تحت عنوان صحابه و غیره ، ودر دوران ما نیز 

تحت هزاران عناوین دیگر امتیازات مالی و غیر آن را منحصر به خود می دانند .

رجال و طبقه حاکمه عرب و حتی بسیاری از اعراب محروم وفرودست دیروز ، اسلام را به

 صورت آیین نژادی و وسیله ای برای بزرگی و سیادت و حکومت نژاد عرب بر عجم در آوردند ، 

اما علی علیه السلام آن مجسمه عدالت و تقوی در همه زمینه ها بین عرب و غیر عرب 

مساوات برقرار کرد .

یعقوبی می گوید:

علی علیه السلام مردم را در عطا برابر نهاد و کسی را بر کسی برتری نداد و موالی (بردگان و

 اقوام غیر عرب) را چنان  داد که عرب اصلی را ، و چون با او در این باب سخن گفتند چوبی از

 زمین برداشت و در میان دو انگشت نهاد و گفت :

 تمام قرآن را تلاوت و مطالعه کردم و برای عرب بر عجم به اندازه این چوب برتری نیافتم . 2

1 – نهج البلاغه -  الغارات – تاریخ یعقوبی

2 – تاریخ یعقوبی . جلد 2 . ص82


گویند روزی زنی ایرانی همراه با زنی عرب به نزد حضرت آمدند ، وچون نیاز مندی خویش را 

آشکار کردند حضرت فرمودند : هر کدام را جدا گانه 25 درهم و 1 خروار گندم عطا کنند اما زن

 عرب اعتراض کرد و گفت : من عربم و این عجم ، و امام در پاسخ او دو مشت خاک برداشت و

 در برابر آن زن گرفت و فرمود : چه تفاوتی میان این دو مشت خاک

است ، سپس فرمودند : به خدا قسم عرب را بر عجم در اموال عمومی و در آمد بیت المال برتر 

ندانم . 1

مداینی مورخ ایرانی متوفی سنه 215 یا 225 هجری قمری پس از ذکر نمونه هایی از 

سیاست تساوی جویانه حضرت به یک نتیجه گیری تاریخی می رسد و می گوید:

مهمترین علت رمیدگی و رویگردانی عرب از علی علیه السلام پیروی ایشان از اصل مساوات

 مالی بود ، زیرا میان اشراف و افراد فرودست و عرب و عجم فرقی نمی گذاشت ودل سران و 

سادات قبایل را به دست نمی آورد .  2

گرچه به خاطرروش مخصوص حضرت اعراب خودخواه واشراف سود پرست از وی روی

 بر تافتند ، اما موالی و خصوصا ایرانیان که برای فرار از نظامهای طبقاتی و اشرافی و رسیدن 

به عدالت و دور شدن از تمایزات اجتماعی ونژادی به اسلام پناه آورده بودند ، روش حکومت 

حضرت را حتی بهتر از آنچه در تصورات خود میخواستند ، یافتند و حضرت نیز چون اخلاص آنان 

را در مسلمانی می دانست به آنها توجه بیشتری می کرد و بهتر به تعلیم و تربیت آنان می پرداخت و

 حقایق اسلام را به آنها می آموخت و آنان را برای یاری و حمایت شریعت حقه اسلامی آماده 

می کرد و آینده درخشانی را در دینداری برایشان پیشگویی می نمود .

1 – الغارات .ابراهیم ثقفی قرن سوم . جلد1 .ص70  - الفتنه الکبری .طه حسین . جلد2 . ص160

2 -  شرح نهج البلاغه . ابن ابی الحدید . جلد 1 . ص180


مغیره بن ضبی گوید :

علی به موالی و نو مسلمانان عجم و ایران توجه بیشتری داشت و با آنها مهربان تر بود اما عمر

 بر عکس ایشان ازآنها خوشش نمی آمد و از آنها دوری می کرد و گریزان بود . 1 

عباد بن عبدالله اسدی میگوید:

من روز جمعه در مسجد نشسته بودم و حضرت بر روی یک منبر آجری خطبه می خواند و

صعصعه بن صوحان 2  پای منبرش نشسته بود که اشعث بن قیس رئیس قبیله کنده و 

از سرداران معروف عرب آمد و پا بر گردن مردمان می گذاشت تا برابر حضرت رسید و گفت :

ای امیر مومنان این موالی و ایرانیان در نزدیکی به تو بر ما غلبه کرده ودر نزد تو مقرب شده اند ،

 که علی علیه السلام  در خشم شد وگفت : [ابن صوحان در همین حال از پای منبر گفت که 

امروز حضرت پرده از چهره عرب بردارد]

کیست که مرا معذور میدارد و ملامتم می کند اگر این شکم گنده های بی فایده و بی خاصیت را 

کیفر دهم ، که این شک گنده ها مثل الاغی که در بستر بیارامد در بستر نرم می آرامند و استراحت 

می کنند در حالی که اینان (حضرت اشاره فرمود به موالی و ایرانیان ) به خاطر خدا فعالیت می کنند

 و آفتاب می خورند و آنگاه از من می خواهند که آنها را طرد کرده و دور کنم تا از ستمکاران باشم .

سوگند به خدایی که دانه را شکافت و گیاه را بر آورد و آدمی را آفرید ، البته (اشاره به آینده )

 موالی و ایرانیان شما را بهخاطر اسلام و به حمایت از اسلام بزنند ، همان گونه که شما در

1 – شرح نهج البلاغه . ابن ابی الحدید . جلد 1 . ص 180

2 – صعصعه از شیعیان بزرگ ودانشمند آن زمان بود .


 ابتدا آنها را برای حمایت دین زدید . 1

در اینجاست که می توان به وضوح دریافت که چرا ایرانیان ستمدیده و تمامی مستضعفان تاریخ دل

 به سوی آن حضرت آوردند و در زیر پرچم سبز تشیع بر علیه همه ستمگران و جلادان و 

غارتگران تاریخ تیغ عدالت بر کشیدند و امروز نیز به لطف خداوند در سایه حکومت اسلامی 


ادامه مطلب

طبقه بندی: فصل پنجم . بخش 3، 
[ سه شنبه 1390/10/27 ] [ 12:19 قبل از ظهر ] [ میلاد صارمی نایینی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

تعداد کل صفحات : 9 ::      ...   5   6   7   8   9  

درباره وبلاگ

کس چه داند زآتش پنهان من
آه از ســـوز درون جـــان مـــن
***
کربلای جبـــهه ها یادش به خیر
شور و غوغای دعا یادش به خیر

***
سپاس از همه عزیزان بازدید کننده سایت
سلامت و شادکامی شما ارزوی قلبی ماست

پس از بهره مندی از سایت آن را به دوستان خود معرفی نمائید.

***
توجه * توجه

آلبومها ی تصاویر استاد نایینی و کلیپ ها در صفحات جانبی قرار دارند

*****
استفاده از کلیه مطالب سایت با ذکر منبع بلا مانع میباشد.
هرگونه سوء استفاده و یا نشر ناقص مطالب و نظرات به منظور بهره برداری غیر اصولی پیگرد قانونی دارد

*#*#*
عزیزان بازدید کننده در صورت بروز هر گونه مشکل در ورود به سایت با آدرس :

http://ostadnaser.ir/

از آدرس :
http://bargesabz14.mihanblog.com/

استفاده نمایید.

با سپاس فراوان
مدیر سایت آتش پنهان
میلاد صارمی نایینی
موضوعات
لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

تماس با ما
فروش بک لینک طراحی سایت